این قانون، قانون مجازات اسلامی است و بر اساس ماده ۱، شامل جرائم و مجازاتهای حدود، قصاص، دیات و تعزیرات، اقدامات تامینی و تربیتی، شرایط و موانع مسئولیت کیفری و قواعد حاکم بر آنهاست.
ماده ۲ میگوید هر رفتاری که قانون برای آن مجازات تعیین کرده جرم است؛ هم انجام دادن کار و هم انجام ندادن کاری که باید انجام میشد. ماده ۳ مقرر میکند قوانین جزایی ایران درباره همه اشخاصی که در قلمرو زمینی، دریایی و هوایی ایران مرتکب جرم شوند اعمال میشود، مگر قانون ترتیب دیگری مقرر کرده باشد. مواد ۴ تا ۹ درباره جرمهای واقعشده در خارج از ایران، ایرانیان و غیرایرانیان، کارمندان دولت و مأموران سیاسی و کنسولی و جرائم مقرر در قانون خاص یا عهدنامهها و مقررات بینالمللی است و شرایطی مانند جرم بودن رفتار طبق قانون ایران یا قانون محل وقوع جرم و تبرئه یا اجرای مجازات در محل وقوع را ذکر میکند.
مواد ۱۰ تا ۱۳ بر قانونی بودن مجازات و اقدام تامینی و تربیتی تأکید دارند: مجازات باید بر پایه قانون پیش از وقوع جرم باشد، قانون جدید اگر به نفع متهم باشد در مواردی اثر دارد، و مجازات فقط با دادگاه صالح و به همان میزان و کیفیتی که قانون یا حکم دادگاه گفته اجرا میشود. ماده ۱۴ چهار نوع مجازات را نام میبرد: حد، قصاص، دیه و تعزیر. مواد ۱۵ تا ۱۷ توضیح میدهند که حد مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مشخص شده؛ قصاص مجازاتی است که همان رفتار عمدی بر مرتکب انجام میشود و مخصوص جنایات عمدی بر نفس، اعضا و منافع است؛ دیه مالی است که در شرع برای برخی صدمهها تعیین شده و به موجب قانون مقرر میشود و دو نوع مقدر و غیرمقدر دارد. در همین متن، توضیح تعزیر و جزئیات بسیاری از موضوعات دیگر نیامده است.