ماده ۲۱۹ بخش اول قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادگاه نمی‌تواند کیفیت، نوع و میزان حدود شرعی را تغییر یا مجازات را تقلیل دهد یا تبدیل یا ساقط نماید. این مجازاتها تنها از طریق توبه و عفو به کیفیت مقرر در این قانون قابل سقوط، تقلیل یا تبدیل است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی مجازاتی از نوع «حدود شرعی» باشد، دادگاه اختیار ندارد شکل، نوع یا مقدار آن را عوض کند، آن را کم کند، به مجازات دیگری تبدیل کند یا کلاً از بین ببرد. به بیان ساده، دست قاضی در مورد این نوع مجازات‌ها بسته است و او باید همان چیزی را اعمال کند که در قانون مقرر شده است.

تنها راهی که این ماده برای سقوط، کم شدن یا تبدیل این مجازات‌ها باز می‌گذارد دو چیز است: «توبه» و «عفو»، آن هم با همان شرایط و شکلی که در همین قانون آمده است. در واقع هر تغییر یا بخششی در این مجازات‌ها فقط از این دو مسیر ممکن است، نه با تشخیص و صلاحدید دادگاه.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در پرونده‌ای به یکی از حدود شرعی محکوم می‌شود؛ قاضی پرونده نمی‌تواند به دلیل شرایط زندگی علی یا اوضاع جامعه، آن مجازات را سبک‌تر کند یا به مجازات دیگری مثل جریمهٔ نقدی تبدیل کند، چون این ماده چنین اجازه‌ای به دادگاه نمی‌دهد.
فرض کنید مریم در پرونده‌ای مطرح می‌کند که توبه کرده است؛ بر اساس این ماده، کاهش یا از بین رفتن مجازات تنها از راه توبه (با همان شرایطی که در این قانون گفته شده) و عفو امکان‌پذیر است، نه با تصمیم مستقیم دادگاه.

سؤالات پرتکرار

اگر قاضی فکر کند مجازات تعیین‌شده خیلی سنگین است، می‌تواند آن را کم کند؟

نه؛ بر اساس این ماده دادگاه نمی‌تواند نوع، کیفیت یا میزان حدود شرعی را تغییر دهد یا مجازات را کم، تبدیل یا ساقط کند.

پس چطور ممکن است این نوع مجازات‌ها اعمال نشوند یا کمتر شوند؟

فقط از راه توبه و عفو، به همان کیفیتی که در این قانون مقرر شده است؛ خودِ این ماده سرنخ‌های بیشتری دربارهٔ شرایط آن نمی‌دهد.

آیا این ماده دربارهٔ همهٔ مجازات‌ها حرف می‌زند؟

متن این ماده مشخصاً دربارهٔ «حدود شرعی» است، نه همهٔ انواع مجازات‌ها؛ دربارهٔ انواع دیگر مجازات‌ها این ماده چیزی نمی‌گوید و باید به مواد دیگر مراجعه کرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←