ماده ۵۲۳ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جعل و تزویر عبارتند از: ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر یا بکار بردن مهر دیگری ‌بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده تعریف می‌کند که «جعل و تزویر» شامل چه کارهایی می‌شود. بر اساس متن، این کارها عبارت‌اند از: ساختن نوشته یا سند، ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی، خراشیدن، تراشیدن، قلم بردن، الحاق، محو، اثبات، سیاه کردن، جلو یا عقب انداختن تاریخ سند نسبت به تاریخ واقعی، چسباندن/الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر، و استفاده از مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن. متن نمونه‌های مشابه این‌ها را هم در حکم جعل و تزویر می‌داند.

نکته مهم این است که همه این کارها وقتی جعل و تزویر محسوب می‌شوند که «به قصد تقلب» انجام شده باشند؛ یعنی هدف، فریب دادن باشد. اگر قصد تقلب نباشد، از این متن به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که عنوان جعل و تزویر صدق می‌کند.

مصادیق واقعی

علی بدون اجازه مریم، مهر او را روی یک نوشته می‌زند تا آن نوشته را به فریب، معتبر نشان دهد.
مریم تاریخ یک سند را در نوشته جلو یا عقب می‌اندازد تا تاریخ واقعی آن پنهان شود و از این کار قصد تقلب دارد.

سؤالات پرتکرار

آیا جعل فقط ساختن یک سند است؟

نه؛ در این متن کارهای دیگری مثل خراشیدن، تراشیدن، قلم بردن، الحاق، محو، اثبات، سیاه کردن، تغییر تاریخ سند، الصاق نوشته به نوشته دیگر و استفاده از مهر دیگری بدون اجازه هم از موارد جعل و تزویر شمرده شده است.

اگر کسی بدون اجازه از مهر شخص دیگری استفاده کند، جعل است؟

در این متن، «بکار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن» یکی از موارد جعل و تزویر است، به شرط اینکه به قصد تقلب انجام شود.

برای تحقق جعل و تزویر، قصد تقلب لازم است؟

بله؛ این متن همه موارد را با قید «به قصد تقلب» تعریف کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←