ماده ۱۸۱ فصل سوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

عادل کسی است که در نظر قاضی یا شخصی که بر عدالت وی گواهی میدهد، اهل معصیت نباشد. شهادت شخصی که اشتهار به فسق داشته باشد، مرتکب گناه کبیره شود یا بر گناه صغیره اصرار داشته باشد تا احراز تغییر در اعمال او و اطمینان از صلاحیت و عدالت وی، پذیرفته نمی‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید «عادل» یعنی چه کسی. بر اساس این متن، کسی عادل شمرده می‌شود که در نگاه قاضی، یا در نگاه کسی که دربارهٔ عدالت او شهادت می‌دهد، اهل گناه کردن نباشد. پس عدالت یک ویژگی رفتاری است و با نظر این دو فرد سنجیده می‌شود.

بخش دوم ماده می‌گوید شهادت بعضی افراد پذیرفته نمی‌شود: کسی که میان مردم به گناه‌کاری معروف شده باشد (در متن: اشتهار به فسق)، کسی که گناه کبیره انجام دهد، یا کسی که بر گناه صغیره اصرار و ادامه دارد. شهادت این افراد تا زمانی که تغییر رفتارشان ثابت نشود و اطمینان به صلاحیت و عدالتشان پیدا نشود، پذیرفته نمی‌شود.

در این متن تبصره‌ای ذکر نشده است. اینکه معیار دقیق «گناه کبیره» یا «گناه صغیره» چیست و این تغییر رفتار چگونه احراز می‌شود، در همین متن توضیح داده نشده و مبهم است.

مصادیق واقعی

در یک پرونده کیفری، علی به عنوان شاهد معرفی می‌شود. اگر قاضی ببیند علی در محله به گناه‌کاری معروف است، بر اساس این ماده شهادتش پذیرفته نمی‌شود مگر اینکه ثابت شود رفتارش تغییر کرده و قاضی به عدالت او اطمینان پیدا کند.
مریم می‌خواهد دربارهٔ عدالت یک شاهد گواهی بدهد. طبق این متن، نظر او دربارهٔ اینکه آن شخص اهل گناه نیست، می‌تواند مبنای عادل شمردن آن شاهد باشد.

سؤالات پرتکرار

عادل بودن یک شاهد با چه معیاری مشخص می‌شود؟

بر اساس این متن، کسی عادل است که در نظر قاضی یا در نظر شخصی که بر عدالت او گواهی می‌دهد، اهل گناه کردن نباشد.

شهادت چه کسانی پذیرفته نمی‌شود؟

شهادت کسی که میان مردم به گناه‌کاری معروف شده، یا گناه کبیره انجام می‌دهد، یا بر گناه صغیره اصرار دارد، پذیرفته نمی‌شود.

آیا شهادت این افراد همیشه و برای همیشه رد می‌شود؟

نه؛ طبق همین متن، اگر تغییر در اعمال آن‌ها ثابت شود و اطمینان به صلاحیت و عدالتشان پیدا شود، شهادتشان پذیرفته می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←