ماده ۵۱۱ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

کسی که در ملک خود یا در مکان یا راهی که توقف در آنجا مجاز است توقف کند یا وسیله نقلیه خود یا هر شیء مجاز دیگری را در آنجا قرار دهد و شخصی با آن‌ها برخورد کند و مصدوم گردد یا فوت کند ضامن نیست و چنانچه خسارتی بر او یا مالش وارد شود، برخوردکننده ضامن است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ مهم دربارهٔ مسئولیت در حوادث را بیان می‌کند: اگر کسی در ملک خودش، یا در مکانی که توقف در آنجا مجاز است، بایستد یا وسیلهٔ نقلیه یا شیء مجاز خود را در آنجا بگذارد و شخص دیگری با او یا با آن شیء برخورد کند و آسیب ببیند یا جانش را از دست بدهد، کسی که آنجا ایستاده یا شیء را گذاشته، مسئول (ضامن) نیست.

همچنین این ماده می‌گوید اگر به خود آن شخص یا به مال او هم خسارتی وارد شود، در این حالت برخوردکننده مسئول جبران آن خسارت است. یعنی کسی که برخورد کرده، در این فرض هم مسئول صدمهٔ خودش است و هم باید خسارت طرف مقابل را جبران کند.

نکتهٔ کلیدی این ماده آن است که مجاز بودن مکان توقف یا قرار دادن شیء، شرط اصلی برای این حکم است؛ متن ماده دربارهٔ توقفی که مجاز نباشد یا ملک دیگری باشد، حکمی بیان نمی‌کند.

مصادیق واقعی

علی ماشینش را در پارکینگ مجاز کنار خیابان پارک کرده است. مریم با دوچرخه با آن ماشین برخورد می‌کند و زخمی می‌شود. طبق این ماده، علی مسئول صدمهٔ مریم نیست.
مریم موتورسیکلتش را در حیاط خانهٔ خودش گذاشته است. علی که وارد حیاط می‌شود با آن برخورد می‌کند و هم خودش آسیب می‌بیند و هم موتور مریم خراب می‌شود. در این فرض، علی هم مسئول صدمهٔ خودش است و هم باید خسارت موتور مریم را جبران کند.

سؤالات پرتکرار

اگر ماشینم را در جایی که پارک کردن در آنجا مجاز است بگذارم و کسی با آن تصادف کند، من مسئولم؟

طبق این ماده، اگر توقف در آن مکان مجاز باشد و کسی با وسیلهٔ نقلیه یا شیء شما برخورد کند و آسیب ببیند یا فوت کند، شما ضامن نیستید.

اگر کسی با وسیله یا شیء من که در محل مجاز گذاشته‌ام برخورد کند و به مال من خسارت بزند، چه کسی باید خسارت بدهد؟

طبق این ماده، برخوردکننده ضامن است و باید خسارت وارده به شما یا مالتان را جبران کند.

این حکم فقط برای خودرو است یا هر شیء دیگری را هم شامل می‌شود؟

متن ماده از «وسیله نقلیه» و همچنین «هر شیء مجاز دیگری» نام برده است؛ یعنی فقط مخصوص خودرو نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←