ماده ۳۶۲ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر پس از مصالحه یا گذشت مشروط، مرتکب حاضر یا قادر به پرداخت وجه المصالحه یا انجام دادن تعهد خود نباشد یا شرط محقق نشود، حق قصاص محفوظ است و پرونده برای بررسی به همان دادگاه ارجاع می‌شود مگر مصالحه شامل فرض انجام ندادن تعهد نیز باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که کسی که جرمی علیه شخص دیگر مرتکب شده، با صاحب حق قصاص به توافق (مصالحه) رسیده است یا صاحب حق، گذشت خود را به شرطی وابسته کرده است.

اگر پس از این توافق یا گذشت مشروط، مرتکب نخواهد یا نتواند وجه المصالحه (مبلغ یا چیزی که قرار بوده بپردازد) را بدهد، یا تعهد خود را انجام دهد، یا آن شرطی که گذشت به آن معلق بوده محقق نشود، حق قصاص از بین نمی‌رود و محفوظ می‌ماند. در این حالت، پرونده برای بررسی به همان دادگاهی که پیش‌تر رسیدگی کرده بود فرستاده می‌شود.

برای این حکم یک استثنا هم گفته شده است: اگر خودِ مصالحه به‌گونه‌ای باشد که فرض انجام ندادن تعهد را هم در بر بگیرد، دیگر این مقرره اعمال نمی‌شود. متن ماده توضیح بیشتری دربارهٔ جزئیات این استثنا ارائه نمی‌دهد و آن را مبهم می‌گذارد.

مصادیق واقعی

علی با صاحب حق قصاص توافق می‌کند که در برابر گذشت از قصاص، وجه المصالحه‌ای بپردازد، اما سر موعد آن را پرداخت نمی‌کند. بر اساس این ماده، حق قصاص محفوظ می‌ماند و پرونده برای بررسی به همان دادگاه ارجاع می‌شود.
مریم گذشت خود از قصاص را به انجام کاری توسط مرتکب مشروط می‌کند، اما آن شرط محقق نمی‌شود؛ در این حالت گذشت مشروط اثری ندارد و حق قصاص از بین نمی‌رود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که با صاحب حق قصاص به توافق رسیده، وجه المصالحه را نپردازد یا تعهدش را انجام ندهد، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق این ماده، حق قصاص محفوظ می‌ماند و پرونده برای بررسی به همان دادگاه ارجاع می‌شود.

اگر شرطی که برای گذشت تعیین شده بود محقق نشود، حق قصاص برمی‌گردد؟

بله؛ بر اساس این ماده در صورت محقق نشدن شرط، حق قصاص محفوظ است و پرونده برای بررسی به همان دادگاه ارجاع می‌شود.

آیا در همهٔ موارد بازگشت به قصاص ممکن است؟

خیر؛ اگر خودِ مصالحه شامل فرض انجام ندادن تعهد نیز باشد، این مقرره اعمال نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←