ماده ۵۷ فصل هفتم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در حبس‌های تعزیری درجه پنج تا هفت دادگاه صادر کننده حکم قطعی می‌تواند مشروط به گذشت شاکی و سپردن تامین مناسب و تعهد به انجام یک فعالیت شغلی، حرفهای، آموزشی، حرفه آموزی، مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی یا درمان اعتیاد یا بیماری که در فرآیند اصلاح یا جبران خسارت وارد بر بزه دیده موثر است، محکوم را با رضایت خود او، تحت نظام نیمه آزادی قرار دهد. همچنین محکوم می‌تواند در طول دوره تحمل مجازات در صورت دارا بودن شرایط قانونی، صدور حکم نیمه آزادی را تقاضا نماید و دادگاه موظف به رسیدگی است.

تبصرهالحاقی ۱۳۹۹/۲/۲۳

مقررات این ماده در مورد حبس‌های تعزیری درجه دو، درجه سه و درجه چهار، در صورت گذراندن یک ‌چهارم مدت حبس قابل اعمال است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «نظام نیمه‌آزادی» است؛ یعنی حالتی که فرد محکوم به حبس، به‌جای تحمل کامل حبس در زندان، با شرایطی زیر این نظام قرار می‌گیرد. بر اساس متن، در حبس‌های تعزیری درجه پنج تا هفت، دادگاهی که حکم قطعی را صادر کرده می‌تواند محکوم را با رضایت خودش تحت نظام نیمه‌آزادی قرار دهد، مشروط به اینکه شاکی گذشت کرده باشد، تأمین مناسب سپرده شود و محکوم متعهد شود کاری مثل فعالیت شغلی، حرفه‌ای، آموزشی، حرفه‌آموزی، مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی، یا درمان اعتیاد یا بیماری را انجام دهد؛ به شرطی که این کار در اصلاح محکوم یا جبران خسارت واردشده به بزه‌دیده مؤثر باشد. همچنین خود محکوم می‌تواند در طول دورهٔ تحمل مجازات، در صورت داشتن شرایط قانونی، صدور حکم نیمه‌آزادی را تقاضا کند و دادگاه موظف به رسیدگی است (متن مشخص نکرده این «شرایط قانونی» چیست).

تبصرهٔ این ماده می‌گوید مقررات این ماده دربارهٔ حبس‌های تعزیری درجه دو، سه و چهار نیز در صورتی قابل اعمال است که یک‌چهارم مدت حبس گذرانده شده باشد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به یک حبس تعزیری درجه پنج محکوم شده و حکم او قطعی شده است. اگر شاکی یعنی مریم گذشت کند، علی رضایت بدهد، تأمین مناسب سپرده شود و او متعهد شود مثلاً در یک دورهٔ حرفه‌آموزی شرکت کند، دادگاه می‌تواند او را تحت نظام نیمه‌آزادی قرار دهد.
فرض کنید مریم در میانهٔ تحمل حبس خود باشد و شرایط قانونی را داشته باشد؛ بر اساس این متن می‌تواند درخواست صدور حکم نیمه‌آزادی کند و دادگاه باید به این درخواست رسیدگی کند.

سؤالات پرتکرار

این نظام نیمه‌آزادی برای چه حبس‌هایی قابل اعمال است؟

بر اساس متن، برای حبس‌های تعزیری درجه پنج تا هفت؛ و بر اساس تبصره، برای حبس‌های تعزیری درجه دو، سه و چهار نیز در صورت گذراندن یک‌چهارم مدت حبس قابل اعمال است.

برای قرار گرفتن تحت نظام نیمه‌آزادی چه شرط‌هایی لازم است؟

گذشت شاکی، سپردن تأمین مناسب، تعهد به انجام یک فعالیت شغلی، حرفه‌ای، آموزشی، حرفه‌آموزی، مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی یا درمان اعتیاد یا بیماری که در فرآیند اصلاح یا جبران خسارت وارد بر بزه‌دیده مؤثر باشد، و رضایت خود محکوم.

آیا خود محکوم می‌تواند درخواست نیمه‌آزادی بدهد؟

بله؛ بر اساس متن، محکوم می‌تواند در طول دورهٔ تحمل مجازات در صورت دارا بودن شرایط قانونی، صدور حکم نیمه‌آزادی را تقاضا کند و دادگاه موظف به رسیدگی است. متن مشخص نکرده که آن «شرایط قانونی» چیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←