ماده ۵۲۶ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر کس اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی نظیر برات‌های قبول شده از طرف بانک‌ها یا چکهای صادره از طرف بانک‌ها و‌سایر اسناد تعهدآور بانکی و نیز اسناد یا اوراق بهادار یا حواله‌های صادره از خزانه را به قصد اخلال در وضع پولی یا بانکی یا اقتصادی یا بر هم‌زدن نظام‌ و امنیت سیاسی و اجتماعی جعل یا وارد کشور نماید یا با علم به مجعول بودن استفاده کند چنانچه مفسد و محارب شناخته نشود به حبس از پنج تا‌بیست سال محکوم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ جعل (ساختن چیز قلابی) یا وارد کردن اسکناس رایج داخلی و خارجی، و همچنین اسناد بانکی مثل برات‌های قبول‌شده از طرف بانک‌ها، چک‌های صادره از طرف بانک‌ها و سایر اسناد تعهدآور بانکی، اسناد یا اوراق بهادار و حواله‌های صادره از خزانه صحبت می‌کند. همچنین اگر کسی با علم به اینکه این اسناد جعلی هستند از آن‌ها استفاده کند، مشمول همین حکم است.

اما یک شرط مهم در متن آمده: این کار باید «به قصد اخلال در وضع پولی یا بانکی یا اقتصادی» یا «به قصد بر هم‌زدن نظام و امنیت سیاسی و اجتماعی» انجام شده باشد. یعنی فقط جعل کردن یا استفاده کردن کافی نیست؛ هدف فرد هم در این ماده لحاظ شده است. در مورد «استفاده کردن» نیز متن می‌گوید فرد باید بداند سند جعلی است.

مجازات در این ماده، چنانچه فرد «مفسد و محارب» شناخته نشود، حبس از پنج تا بیست سال است. متن دربارهٔ اینکه چه شرایطی باعث می‌شود کسی مفسد و محارب شناخته شود یا اگر شناخته شود چه مجازاتی دارد، چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی با چاپ کردن اسکناس‌های قلابی یک کشور خارجی و وارد کردن آن‌ها به کشور، قصد داشته باشد به وضع پولی و بانکی اخلال بزند. بر اساس متن این ماده، اگر مفسد و محارب شناخته نشود، به حبس از پنج تا بیست سال محکوم می‌شود.
فرض کنیم مریم می‌داند یک چک صادره از طرف بانک جعلی است، اما با همین علم از آن استفاده می‌کند. اگر قصد او اخلال در وضع پولی، بانکی یا اقتصادی یا بر هم‌زدن نظام و امنیت سیاسی و اجتماعی باشد، متن این ماده دربارهٔ او هم اعمال می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی اسکناس قلابی جعل کند اما قصدش اخلال در وضع پولی یا بانکی یا اقتصادی نباشد، آیا همین ماده شامل او می‌شود؟

بر اساس همین متن، قصد اخلال در وضع پولی یا بانکی یا اقتصادی، یا قصد بر هم‌زدن نظام و امنیت سیاسی و اجتماعی، بخشی از شرایط این ماده است؛ بنابراین متنی که در اختیار من است فقط حالتی را پوشش می‌دهد که این قصد وجود داشته باشد و دربارهٔ حالت‌های دیگر چیزی نمی‌گوید.

مجازات این کار چقدر است؟

طبق همین متن، چنانچه فرد مفسد و محارب شناخته نشود، مجازات حبس از پنج تا بیست سال است.

اگر کسی خودش سند را جعل نکرده باشد ولی بداند جعلی است و از آن استفاده کند، باز هم مشمول این ماده است؟

بله، متن این ماده علاوه بر جعل یا وارد کردن، «استفاده با علم به مجعول بودن» را هم ذکر کرده است؛ به شرطی که قصد اخلال در وضع پولی، بانکی یا اقتصادی یا بر هم‌زدن نظام و امنیت سیاسی و اجتماعی وجود داشته باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←