ماده ۵۲۵ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر کس یکی از اشیای ذیل را جعل کند یا به علم به جعل یا تزویر استعمال کند یا داخل کشور نماید علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد: ۱ - احکام یا امضاء یا مهر یا دستخط معاون اول رئیس جمهور یا وزراء یا مهر یا امضای اعضای شورای نگهبان یا نمایندگان مجلس شورای‌اسلامی یا مجلس خبرگان یا قضات یا یکی از روسا یا کارمندان و مسئولین دولتی از حیث مقام رسمی آنان. ۲ - مهر یا تمبر یا علامت یکی از شرکتها یا موسسات یا ادارات دولتی یا نهادهای انقلاب اسلامی. ۳ - احکام دادگاه ها یا اسناد یا حواله‌های صادره از خزانه دولتی. ۴ - منگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره به کار می‌رود. ۵ - اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی نظیر برات‌های قبول شده از طرف بانک‌ها یا چکهای صادره از طرف بانک‌ها و سایر اسناد‌ تعهدآور بانکی.

تبصره

هر کس عمدا و بدون داشتن مستندات و مجوز رسمی داخلی و بین‌المللی و به منظور القاء شبهه در کیفیت تولیدات و خدمات از نام و‌علائم استاندارد ملی یا بین‌المللی استفاده نماید به حداکثر مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی یکی از вещей/موارد فهرست‌شده در بندهای ۱ تا ۵ را «جعل» کند، یا با علم و آگاهی از جعلی بودن، آن را به کار ببرد (استعمال کند)، یا آن را وارد کشور کند، مجازاتش حبس از یک تا ده سال است؛ به‌علاوه باید خسارتی هم که وارد کرده جبران کند. موارد پنج‌گانه عبارت‌اند از: احکام، امضا، مهر یا دستخط مقام‌های رسمی مشخص‌شده در بند ۱؛ مهر، تمبر یا علامت شرکت‌ها، موسسات یا ادارات دولتی و نهادهای انقلاب اسلامی؛ احکام دادگاه‌ها و اسناد و حواله‌های خزانه دولتی؛ منگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره به کار می‌رود؛ و اسکناس داخلی یا خارجی و اسناد بانکی مانند برات‌های قبول‌شده از طرف بانک‌ها، چک‌های صادره از بانک‌ها و سایر اسناد تعهدآور بانکی.

تبصرهٔ این ماده یک حالت جداگانه را مطرح می‌کند: اگر کسی عمداً و بدون داشتن مستندات و مجوز رسمی داخلی یا بین‌المللی، و با هدف ایجاد شبهه در کیفیت تولیدات و خدمات، از نام و علائم استاندارد ملی یا بین‌المللی استفاده کند، به حداکثر مجازاتی که در همین ماده گفته شده محکوم می‌شود؛ یعنی اندازهٔ دقیق آن حداکثر در خود متن تعیین نشده و به مجازات مقرر در این ماده ارجاع داده شده است.

نکته: متن این ماده به مقررات و مجوزهای رسمی داخلی و بین‌المللی ارجاع داده، اما توضیحی دربارهٔ محتوای آن‌ها نداده است.

مصادیق واقعی

علی مهر جعلی یکی از ادارات دولتی را می‌سازد و از آن روی یک نامه استفاده می‌کند؛ این کار مشمول این ماده است.
مریم می‌داند یک چک صادره از بانک جعلی است، اما آن را به شخص دیگری می‌دهد یا در جایی به کار می‌برد؛ او هم به‌خاطر استعمال با علم به جعل مشمول این ماده است.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی فقط جعل کند و از آن استفاده نکند، باز هم مجازات دارد؟

بله. بر اساس متن ماده، خودِ جعل کردن هم مجازات حبس از یک تا ده سال دارد و نیازی به استعمال نیست.

اگر کسی نداند سند یا مهر جعلی است و آن را به کار ببرد چه می‌شود؟

متن ماده «به علم به جعل یا تزویر» را شرط کرده است؛ یعنی استعمال باید با آگاهی از جعلی بودن باشد. دربارهٔ حالت بی‌اطلاعی، این متن چیزی نگفته است.

استفاده از علامت استاندارد بدون مجوز چه مجازاتی دارد؟

بر اساس تبصره، اگر عمدی باشد و مجوز رسمی داخلی یا بین‌المللی وجود نداشته باشد و هدفش القای شبهه در کیفیت تولیدات و خدمات باشد، به حداکثر مجازات مقرر در همین ماده محکوم می‌شود. خودِ متن عدد حداکثر را جداگانه ذکر نکرده و آن را به مجازات همین ماده ارجاع داده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←