ماده ۷۴۲ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

[ماده ۱۴ قانون جرایم رایانه‌ای]- (جزای نقدی اصلاحی ۱۴۰۳/۳/۳۰)- هرکس به وسیله سامانه‌های رایانه‌‌ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله کند یا به قصد تجارت یا افساد تولید یا ذخیره یا نگهداری کند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنجاه میلیون (۵۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال تا سیصد و سی میلیون (۳۳۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

تبصره ۱

ارتکاب اعمال فوق در خصوص محتویات مبتذل موجب محکومیت به حداقل یکی از مجازات‌های فوق می‌شود. محتویات و آثار مبتذل به آثاری اطلاق می‌گردد که دارای صحنه‌ها و صور قبیحه باشد.

تبصره ۲

هرگاه محتویات مستهجن به کمتر از ده نفر ارسال شود، مرتکب به شانزده میلیون و پانصد هزار (۱۶,۵۰۰,۰۰۰) ریال تا شصت و شش میلیون (۶۶,۰۰۰,۰۰۰) ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

تبصره ۳

چنانچه مرتکب اعمال مذکور در این ماده را حرفه خود قرار داده باشد یا به طور سازمان یافته مرتکب شود چنانچه مفسد فی الارض شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.

تبصره ۴

محتویات مستهجن به تصویر، صوت یا متن واقعی یا غیر واقعی یا متنی اطلاق می‌شود که بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی از طریق سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده (مثل اینترنت، پیام‌رسان‌ها و وسایل ذخیره‌سازی اطلاعات) محتوای مستهجن را منتشر کند، پخش کند یا با آن خرید و فروش کند، یا آن را به قصد تجارت یا افساد بسازد، ذخیره کند یا نگه دارد، مجازات می‌شود. مجازات در حالت کلی حبس از نود و یک روز تا دو سال، یا جزای نقدی از پنجاه میلیون تا سیصد و سی میلیون ریال، یا هر دو این مجازات‌ها با هم است. تبصره ۴ توضیح می‌دهد که «محتویات مستهجن» یعنی تصویر، صدا یا متن — واقعی یا غیرواقعی — که برهنگی کامل زن یا مرد، اندام تناسلی، آمیزش یا عمل جنسی انسان را نشان بدهد.

تبصره‌ها حالت‌های دیگری را مشخص می‌کنند: اگر همان کارها دربارهٔ محتویات «مبتذل» باشد (یعنی آثاری با صحنه‌ها و صورت‌های زشت و قبیح)، مجازات حداقل یکی از همان مجازات‌های بالا خواهد بود. اگر محتوای مستهجن به کمتر از ده نفر فرستاده شود، مجازات فقط جزای نقدی از شانزده میلیون و پانصد هزار تا شصت و شش میلیون ریال است. اگر کسی این کار را حرفهٔ خودش کرده باشد یا آن را به شکل سازمان‌یافته انجام دهد و در عین حال «مفسد فی الارض» شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات گفته‌شده در این ماده محکوم می‌شود.

در بالای متن این ماده، عبارت «ماده ۱۴ قانون جرایم رایانه‌ای» و «جزای نقدی اصلاحی ۱۴۰۳/۳/۳۰» نوشته شده است؛ یعنی متن به ماده ۱۴ قانون جرایم رایانه‌ای ارجاع/اشاره دارد و مجازات نقدی آن در تاریخ یادشده اصلاح شده است. دربارهٔ محتوای آن ماده یا وضعیت اعتبار این متن، در همین متن چیزی گفته نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی فیلمی مستهجن را در یک گروه پیام‌رسان برای بیست نفر می‌فرستد؛ چون تعداد گیرندگان کمتر از ده نفر نیست، مشمول مجازات کلی این ماده (حبس یا جزای نقدی یا هر دو) قرار می‌گیرد.
فرض کنید مریم محتوای مستهجن را برای هفت نفر از دوستانش ارسال می‌کند؛ چون به کمتر از ده نفر فرستاده شده، طبق تبصره ۲ فقط به جزای نقدی از شانزده میلیون و پانصد هزار تا شصت و شش میلیون ریال محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

چه چیزهایی «محتویات مستهجن» حساب می‌شود؟

طبق تبصره ۴، تصویر، صدا یا متن — واقعی یا غیرواقعی — که بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد، اندام تناسلی، آمیزش یا عمل جنسی انسان باشد.

اگر این محتوا را فقط برای چند نفر بفرستم، مجازاتم چه می‌شود؟

طبق تبصره ۲، اگر محتویات مستهجن به کمتر از ده نفر ارسال شود، فقط جزای نقدی از شانزده میلیون و پانصد هزار تا شصت و شش میلیون ریال در انتظار مرتکب است.

اگر کسی این کار را شغل همیشگی خودش کند، مجازات سنگین‌تر می‌شود؟

بله؛ طبق تبصره ۳، اگر مرتکب این کارها را حرفهٔ خود قرار داده باشد یا آن را به شکل سازمان‌یافته انجام دهد، در صورتی که «مفسد فی الارض» شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم می‌شود.

مجازات اصلی این ماده چیست؟

حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنجاه میلیون تا سیصد و سی میلیون ریال یا هر دو مجازات با هم.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←