ماده ۷۳۸ مبحث دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

[ماده ۱۰ قانون جرایم رایانه‌ای]- (جزای نقدی اصلاحی ۱۴۰۳/۳/۳۰)- هرکس به طور غیرمجاز با اعمالی از قبیل مخفی کردن داده ها، تغییر گذرواژه یا رمزنگاری داده ها مانع دسترسی اشخاص مجاز به داده ها یا سامانه های رایانه ای یا مخابراتی شود، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از شصت و شش میلیون (۶۶,۰۰۰,۰۰۰) ریال تا دویست و شصت و چهار میلیون (۲۶۴,۰۰۰,۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی بدون اجازه کاری کند که افراد مجاز نتوانند به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی دسترسی پیدا کنند، مرتکب جرم شده است. متن قانون برای این کار چند نمونه آورده: پنهان کردن داده‌ها، عوض کردن گذرواژه (رمز عبور) یا رمزنگاری کردن داده‌ها. یعنی لازم نیست داده‌ها پاک شوند؛ همین که دسترسی افراد مجاز بسته شود، کافی است.

مجازات این کار به‌صورت یکی از این دو یا هر دو با هم تعیین شده است: حبس از نود و یک روز تا یک سال، یا جزای نقدی از شصت و شش میلیون ریال تا دویست و شصت و چهار میلیون ریال. در عنوان این ماده به «ماده ۱۰ قانون جرایم رایانه‌ای» ارجاع داده شده است؛ محتوای آن ماده در این متن نیامده و من از آن اطلاعی در این متن ندارم.

نکته‌ای که در متن هست و باید صادقانه گفت: فهرست کارهای گفته‌شده با عبارت «از قبیل» آمده، یعنی نمونه‌هایی ذکر شده است، اما خود متن روشن نمی‌کند که آیا فقط همین کارها جرم‌اند یا کارهای مشابه هم مشمول می‌شوند.

مصادیق واقعی

علی که در یک شرکت کار می‌کند، بدون اجازه رمز عبور حساب کاربری همکارش را عوض می‌کند و همکارش دیگر نمی‌تواند به اطلاعات کاری خودش دسترسی داشته باشد؛ این رفتار با توصیف این ماده قابل انطباق است.
مریم فایل‌های یک سامانه را رمزنگاری می‌کند تا مسئول مجاز آن سامانه نتواند آنها را ببیند؛ اگر این کار بدون اجازه انجام شده باشد، مشمول همین ماده است.

سؤالات پرتکرار

اگر فقط رمز عبور یک سیستم را عوض کنم و چیزی را پاک نکنم، باز هم جرم است؟

بله؛ در متن این ماده، «تغییر گذرواژه» خودش یکی از نمونه‌های کارهای ممنوعه شمرده شده است، به شرطی که بدون اجازه انجام شده باشد و مانع دسترسی افراد مجاز شود.

مجازات این کار چیست؟

حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از شصت و شش میلیون ریال تا دویست و شصت و چهار میلیون ریال، یا هر دو مجازات با هم.

شرط اصلی برای اینکه این ماده اعمال شود چیست؟

اینکه کار «به طور غیرمجاز» انجام شده باشد و نتیجه‌اش این باشد که اشخاص مجاز نتوانند به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی دسترسی پیدا کنند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←