ماده ۴۳۶ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

قصاص نفس فقط به شیوه های متعارف، که کمترین آزار را به قاتل میرساند، جایز است و مثله کردن او پس از قصاص، ممنوع و موجب دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم«تعزیرات» است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی حکم قصاص نفس (یعنی قصاص برای قتل) اجرا می‌شود، باید فقط به روش‌های معمول و متعارفی انجام شود که کمترین آزار و درد را به فردی که قرار است قصاص شود برساند. یعنی اجرای قصاص نباید همراه با شکنجه یا آزار اضافه باشد.

همچنین این ماده تصریح می‌کند که «مثله کردن» او بعد از قصاص ممنوع است. مثله کردن یعنی بریدن یا جدا کردن اعضای بدن پس از کشتن. اگر کسی بعد از قصاص چنین کاری انجام دهد، این کار ممنوع است و پیامد آن دیه و تعزیری است که در کتاب پنجم با عنوان «تعزیرات» مقرر شده است.

این ماده فقط به شیوهٔ اجرای قصاص و ممنوعیت مثله کردن پس از آن اشاره دارد و برای جزئیات مربوط به دیه و تعزیر، به کتاب پنجم «تعزیرات» ارجاع داده است؛ محتوای آن کتاب در همین متن نیامده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به قصاص نفس محکوم شده است. مجری حکم باید قصاص را به روشی متعارف انجام دهد که کمترین آزار را به او برساند. اگر پس از اجرای قصاص، کسی بدن او را مثله کند، این کار ممنوع است و مطابق این ماده موجب دیه و تعزیر خواهد بود.
فرض کنید مریم ولی دم است و حکم قصاص قاتل صادر شده است. اجرای قصاص باید به شیوهٔ متعارف و کم‌آزارترین شکل ممکن باشد؛ اگر پس از آن افرادی از طرف او بدن قاتل را قطعه‌قطعه کنند، این مثله کردن ممنوع است و پیامد آن دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» است.

سؤالات پرتکرار

آیا هنگام اجرای قصاص می‌توان قاتل را شکنجه داد یا آزار اضافه داد؟

نه؛ بر اساس این ماده، قصاص نفس فقط به شیوه‌های متعارف که کمترین آزار را به قاتل می‌رساند جایز است.

اگر بعد از اجرای قصاص، بدن قاتل مثله شود چه پیامدی دارد؟

مثله کردن او پس از قصاص ممنوع است و موجب دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» می‌شود.

مجازات تعزیری این کار چقدر است؟

این ماده فقط می‌گوید تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» اعمال می‌شود و مقدار یا جزئیات آن را بیان نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←