ماده ۱۵۲ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرکس هنگام بروز خطر شدید فعلی یا قریب الوقوع از قبیل آتش سوزی، سیل، طوفان، زلزله یا بیماری به منظور حفظ نفس یا مال خود یا دیگری مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم محسوب می‌شود قابل مجازات نیست مشروط بر اینکه خطر را عمداً ایجاد نکند و رفتار ارتکابی با خطر موجود متناسب و برای دفع آن ضرورت داشته باشد.

تبصره

کسانی که حسب وظیفه یا قانون مکلف به مقابله با خطر میباشند نمیتوانند با تمسک به این ماده از ایفای وظایف قانونی خود امتناع نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر خطر شدید و فعلی یا نزدیک به وقوع مثل آتش‌سوزی، سیل، طوفان، زلزله یا بیماری پیش بیاید و کسی برای حفظ جان یا مال خودش یا شخص دیگری کاری کند که طبق قانون جرم است، مجازات نمی‌شود. اما برای استفاده از این حکم چند شرط وجود دارد: خودش خطر را عمداً ایجاد نکرده باشد، رفتار او با خطر موجود متناسب باشد و برای دفع آن خطر ضرورت داشته باشد.

تبصره این ماده اضافه می‌کند کسانی که بر اساس وظیفه یا قانون مکلف به مقابله با خطر هستند، نمی‌توانند با استناد به این ماده از انجام وظایف قانونی خودشان امتناع کنند.

مصادیق واقعی

علی هنگام آتش‌سوزی برای نجات جان یک کودک، شیشه پنجره خانه را می‌شکند. اگر واقعاً خطر شدید و نزدیک بوده و این کار برای نجات جان کودک ضرورت داشته و متناسب باشد، طبق این متن مجازات نمی‌شود.
مریم هنگام سیل برای نجات جان خود وارد ملک دیگری می‌شود. اگر خطر فعلی یا نزدیک به وقوع بوده و رفتار او برای دفع خطر ضرورت داشته و متناسب باشد، طبق این متن قابل مجازات نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر خطر هنوز اتفاق نیفتاده باشد ولی نزدیک باشد، این ماده پوشش می‌دهد؟

بله، متن ماده هم خطر فعلی و هم خطر قریب‌الوقوع را گفته است.

اگر خودم خطر را عمداً ایجاد کرده باشم، می‌توانم به این ماده استناد کنم؟

خیر، یکی از شرط‌های این ماده این است که شخص خطر را عمداً ایجاد نکرده باشد.

آتش‌نشان یا کسی که وظیفه مقابله با خطر را دارد می‌تواند با استناد به این ماده از وظیفه‌اش امتناع کند؟

خیر، تبصره ماده می‌گوید کسانی که حسب وظیفه یا قانون مکلف به مقابله با خطر هستند نمی‌توانند با تمسک به این ماده از ایفای وظایف قانونی خود امتناع کنند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←