ماده ۷۳۶ مبحث دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

[ماده ۸ قانون جرایم رایانه‌ای]- (جزای نقدی اصلاحی ۱۴۰۳/۳/۳۰)- هر کس به طور غیرمجاز داده های دیگری را از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا حاملهای داده حذف یا تخریب یا مختل یا غیرقابل پردازش کند به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از هشتاد و دو میلیون و پانصد هزار (۸۲,۵۰۰,۰۰۰) ریال تا سیصد و سی میلیون (۳۳۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که بدون اجازه، داده‌های متعلق به شخص دیگر را در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا در حامل‌های داده (مثل حافظه‌های ذخیره‌سازی) پاک کند، از بین ببرد، به هم بزند یا کاری کند که دیگر قابل پردازش و استفاده نباشد. عنوانی که در متن آمده «ماده ۸ قانون جرایم رایانه‌ای» است و در جایگاه خودش زیر ماده ۷۳۶ ذکر شده است.

مجازات این کار، با توجه به متن، حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ۸۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال تا ۳۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال یا هر دو این مجازات‌ها با هم است؛ یعنی قاضی می‌تواند یکی از این دو یا هر دو را تعیین کند. مبلغ جزای نقدی در متن، اصلاحی به تاریخ ۱۴۰۳/۳/۳۰ معرفی شده است.

در متن فقط همین حکم آمده و تبصره‌ای برای آن ذکر نشده است. همچنین شرط «غیرمجاز» بودن کار در متن آمده، اما متن توضیح نمی‌دهد که چه کاری مجاز شمرده می‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم کارمند یک شرکت است و بدون اجازه، فایل‌های کاری همکارش علی را از سامانه شرکت پاک می‌کند. متن این ماده برای چنین حذف غیرمجاز داده‌ها مجازات تعیین کرده است.
فرض کنید شخصی به‌طور غیرمجاز کاری می‌کند که داده‌های موجود روی یک حامل داده (مثل حافظه ذخیره‌سازی) دیگر قابل پردازش نباشد؛ موضوع این ماده همین حالت را هم در بر می‌گیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر داده‌هایم را بدون اجازه‌ام پاک کنند، مجازات انجام‌دهنده چیست؟

بر اساس این متن، مجازات حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ۸۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال تا ۳۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال یا هر دو مجازات با هم است.

آیا فقط پاک کردن داده مشمول این ماده است؟

نه؛ در متن هم حذف، هم تخریب، هم مختل کردن و هم غیرقابل پردازش کردن داده‌های دیگری آمده است.

این مجازات فقط وقتی است که کار غیرمجاز باشد؟

بله، در متن عبارت «به طور غیرمجاز» آمده است؛ ولی متن توضیح نمی‌دهد که چه کاری مجاز محسوب می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←