ماده ۴۹۶ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

پزشک در معالجاتی که دستور انجام آن را به مریض یا پرستار و مانند آن صادر مینماید، در صورت تلف یا صدمه بدنی ضامن است مگر آنکه مطابق ماده(۴۹۵) این قانون عمل نماید.

تبصره ۱

در موارد مزبور، هرگاه مریض یا پرستار بداند که دستور اشتباه است و موجب صدمه و تلف می‌شود و با وجود این به دستور عمل کند، پزشک ضامن نیست بلکه صدمه و خسارت مستند به خود مریض یا پرستار است.

تبصره ۲

در قطع عضو یا جراحات ایجاد شده در معالجات پزشکی طبق ماده(۴۹۵) این قانون عمل می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

بر اساس این ماده، پزشک وقتی در جریان درمان به بیمار یا پرستار یا کسی مانند آن‌ها دستور انجام کاری را می‌دهد، اگر در نتیجه آن دستور، بیمار فوت کند یا آسیب بدنی ببیند، ضامن است. اما اگر مطابق ماده ۴۹۵ این قانون عمل کرده باشد، از این ضمان بیرون می‌آید. متن این ماده درباره محتوای ماده ۴۹۵ چیزی نمی‌گوید و فقط به آن ارجاع داده است.

تبصره ۱ می‌گوید اگر خود بیمار یا پرستار بداند دستور اشتباه است و موجب صدمه یا فوت می‌شود، ولی با این حال به آن دستور عمل کند، پزشک ضامن نیست و صدمه و خسارت به خود بیمار یا پرستار نسبت داده می‌شود.

تبصره ۲ نیز درباره قطع عضو یا جراحات ایجادشده در معالجات پزشکی می‌گوید مطابق ماده ۴۹۵ این قانون عمل می‌شود؛ این متن جزئیات بیشتری از آن ماده ارائه نمی‌کند.

مصادیق واقعی

علی پزشک است و به پرستار دستور می‌دهد دارویی به بیمار بدهد. اگر اجرای همین دستور باعث فوت یا آسیب بدنی بیمار شود، طبق این ماده پزشک ضامن است، مگر اینکه مطابق ماده ۴۹۵ عمل کرده باشد.
مریم بیمار است و می‌داند دستور پزشک اشتباه است و باعث آسیب می‌شود، اما با این حال به آن دستور عمل می‌کند. طبق تبصره ۱، پزشک ضامن نیست و آسیب به خود مریم نسبت داده می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر پزشک دستور اشتباهی به پرستار بدهد و بیمار آسیب ببیند، پزشک ضامن است؟

در صورت تلف یا صدمه بدنی، پزشک ضامن است، مگر اینکه مطابق ماده ۴۹۵ این قانون عمل کرده باشد. اگر پرستار بداند دستور اشتباه است و موجب صدمه یا تلف می‌شود و باز هم عمل کند، طبق تبصره ۱ پزشک ضامن نیست و خسارت به خود پرستار مستند می‌شود.

اگر بیمار بداند دستور پزشک اشتباه است و باز هم انجام دهد، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق تبصره ۱، پزشک ضامن نیست و صدمه و خسارت به خود بیمار نسبت داده می‌شود.

حکم قطع عضو یا جراحات در معالجات پزشکی چیست؟

این ماده فقط می‌گوید در قطع عضو یا جراحات ایجادشده در معالجات پزشکی، مطابق ماده ۴۹۵ این قانون عمل می‌شود؛ جزئیات آن در همین متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←