ماده ۳۷ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳

در صورت وجود یک یا چند جهت از جهات تخفیف، دادگاه می‌تواند مجازات تعزیری را به نحوی که به حال متهم مناسب تر باشد به شرح زیر تقلیل دهد یا تبدیل کند: الف - تقلیل مجازات حبس به میزان یک تا سه درجه در مجازات‌های درجه چهار و بالاتر؛ ب - تقلیل مجازات حبس درجه پنج و درجه شش به میزان یک تا دو درجه یا تبدیل این مجازات و مجازات حبس درجه هفت حسب مورد به جزای نقدی متناسب با همان درجه؛ پ - تبدیل مصادره کل اموال به جزای نقدی درجه یک تا چهار؛ ت - تقلیل انفصال دائم به انفصال موقت به میزان پنج تا پانزده سال؛ ث (الحاقی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳) - تقلیل سایر مجازات‌های تعزیری به میزان یک یا دو درجه یا تبدیل آن به مجازات دیگر از همان درجه یا یک درجه پایین تر؛

تبصرهالحاقی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳

چنانچه در اجرای مقررات این ماده یا سایر مقرراتی که به موجب آن مجازات تخفیف می یابد، حکم به حبس کمتر از نود و یک روز صادر شود، به مجازات جایگزین مربوط تبدیل می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر برای متهم یک یا چند «جهت تخفیف» وجود داشته باشد، دادگاه می‌تواند مجازات تعزیری او را به شکلی که به نفع متهم باشد کم کند یا آن را به مجازاتی دیگر تبدیل کند. تعزیری یعنی مجازاتی که نوع و مقدار آن در شرع مشخص نشده و قانون‌گذار آن را تعیین کرده است. نکته مهم این است که دادگاه «می‌تواند» این کار را بکند، نه اینکه مجبور باشد.

متن پنج حالت را نام می‌برد: الف) کم کردن حبس در مجازات‌های درجه چهار و بالاتر به میزان یک تا سه درجه؛ ب) کم کردن حبس درجه پنج و درجه شش به میزان یک تا دو درجه، یا تبدیل این مجازات‌ها و حبس درجه هفت به جزای نقدی متناسب با همان درجه؛ پ) تبدیل مصادره کل اموال به جزای نقدی درجه یک تا چهار؛ ت) تبدیل انفصال دائم (برکناری همیشگی) به انفصال موقت به مدت پنج تا پانزده سال؛ ث) کم کردن سایر مجازات‌های تعزیری به میزان یک یا دو درجه یا تبدیل آن به مجازاتی دیگر از همان درجه یا یک درجه پایین‌تر (این بند در تاریخ ۱۳۹۹/۰۲/۲۳ اضافه شده است).

تبصره ماده می‌گوید اگر بر اساس این ماده یا مقررات دیگری که مجازات را کم می‌کنند، حکم به حبس کمتر از نود و یک روز داده شود، آن حبس به مجازات جایگزین مربوط تبدیل می‌شود. متن این ماده توضیح نمی‌دهد که «جهات تخفیف» دقیقاً کدام‌اند و درجه‌بندی مجازات‌ها چگونه است؛ برای این‌ها به متن‌های دیگر ارجاع داده شده است.

مصادیق واقعی

علی به حبس تعزیری درجه پنج محکوم شده و دادگاه برای او یک جهت تخفیف می‌بیند؛ بر اساس بند «ب» این ماده دادگاه می‌تواند حبس او را یک یا دو درجه کم کند، یا آن را به جزای نقدی متناسب با همان درجه تبدیل کند.
مریم محکوم به حبس تعزیری شده است و پس از تخفیف، مدت حبس او کمتر از نود و یک روز درمی‌آید؛ طبق تبصره این ماده، این حبس به مجازات جایگزین مربوط تبدیل می‌شود.

سؤالات پرتکرار

آیا دادگاه حتماً باید مجازات را تخفیف بدهد؟

نه. متن ماده می‌گوید دادگاه «می‌تواند» مجازات را تقلیل دهد یا تبدیل کند؛ پس این اختیار دادگاه است.

منظور از «جهات تخفیف» چیست؟

همین ماده فقط گفته اگر یک یا چند جهت از جهات تخفیف وجود داشته باشد؛ خودش این جهات را نام نبرده و توضیح نداده است.

اگر حبسِ تعیین‌شده کمتر از نود و یک روز شود، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق تبصره ماده، به مجازات جایگزین مربوط تبدیل می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←