ماده ۳۸ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جهات تخفیف عبارتند از: الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم

تبصره ۱

دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.

تبصره ۲

هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمی‌تواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فهرست می‌کند که چه چیزهایی می‌توانند از جهات تخفیف مجازات باشند؛ یعنی مواردی که ممکن است باعث کمتر شدن مجازات شوند. این جهات عبارت‌اند از: گذشت شاکی یا مدعی خصوصی؛ همکاری مؤثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، به دست آوردن دلیل، یا پیدا کردن اموال و اشیای مربوط به جرم؛ اوضاع و احوال خاص مؤثر در ارتکاب جرم مانند رفتار یا گفتار تحریک‌آمیز بزه‌دیده یا انگیزه شرافتمندانه؛ اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار مؤثر او در تحقیق و رسیدگی؛ ندامت، حسن سابقه یا وضع خاص متهم مانند کهولت یا بیماری؛ کوشش برای کم کردن آثار جرم یا جبران زیان آن؛ خفیف بودن زیان واردشده به بزه‌دیده یا نتایج زیان‌بار جرم؛ و مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم.

تبصره ۱ می‌گوید دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند. تبصره ۲ می‌گوید اگر مانند این جهات در مواد خاص دیگری پیش‌بینی شده باشد، دادگاه نمی‌تواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی متهم به یک جرم است و شاکی خصوصی، مریم، پیش از صدور حکم از او گذشت می‌کند. بر اساس این ماده، گذشت شاکی یکی از جهات تخفیف است و دادگاه باید جهات تخفیف را در حکم خود قید کند.
فرض کنید متهمی با پلیس همکاری مؤثر می‌کند و محل اموال به‌دست‌آمده از جرم را نشان می‌دهد. در این متن، همکاری مؤثر متهم در کشف اموال و اشیای حاصله از جرم یکی از جهات تخفیف شمرده شده است.

سؤالات پرتکرار

اگر شاکی گذشت کند، آیا مجازات حتماً کم می‌شود؟

متن می‌گوید گذشت شاکی یا مدعی خصوصی یکی از جهات تخفیف است، اما تصریح نکرده که حتماً و به چه میزان مجازات کم می‌شود.

آیا دادگاه باید جهات تخفیف را در حکم بنویسد؟

بله، تبصره ۱ می‌گوید دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.

اگر همان جهت تخفیف در ماده خاص دیگری هم پیش‌بینی شده باشد، دوباره تخفیف داده می‌شود؟

تبصره ۲ می‌گوید هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیش‌بینی شده باشد، دادگاه نمی‌تواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←