ماده ۴۶۸ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

عاقله عبارت از پدر، پسر و بستگان ذکور نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت میتوانند ارث ببرند به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه میباشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید در بعضی از موارد، دیه را به‌جای خود فردِ مقصر، گروهی از بستگان مرد او به نام «عاقله» پرداخت می‌کنند. عاقله یعنی پدر، پسر و بقیهٔ بستگان مردِ نسبی (نه سببی، یعنی از راه خویشاوندی خونی) از طرف پدر و مادر، یا فقط از طرف پدر؛ و این افراد به ترتیب طبقات ارث در نظر گرفته می‌شوند.

قسمت دوم ماده می‌گوید همهٔ کسانی که در زمان فوت می‌توانند از او ارث ببرند، به شکل مساوی مکلف به پرداخت دیه هستند.

یک نکتهٔ مبهم: در متن مشخص نشده که «زمان فوت» به فوت چه کسی اشاره دارد (فوت فرد مقصر یا فوت شخص آسیب‌دیده یا کس دیگر)؛ این بخش را نمی‌توان از خود متن روشن فهمید.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در یک حادثه آسیب می‌زند و در قانون، پرداخت دیه بر عاقله باشد؛ در این صورت پدر، پسر و بستگان مردِ نسبی او به ترتیب طبقات ارث در پرداخت دیه دخالت دارند.
اگر مریم از یکی از این بستگان ذکور نسبی ارث می‌برد، بر اساس همین متن، آن شخص هم به سهم مساوی در پرداخت دیه مکلف است.

سؤالات پرتکرار

عاقله دقیقاً شامل چه کسانی می‌شود؟

پدر، پسر و بستگان ذکور نسبی از طرف پدری و مادری یا فقط از طرف پدری، به ترتیب طبقات ارث.

آیا همهٔ عاقله به یک اندازه پرداخت می‌کنند؟

طبق این ماده، همهٔ کسانی که در زمان فوت می‌توانند ارث ببرند، به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه هستند.

آیا بستگان از طرف مادر هم عاقله محسوب می‌شوند؟

بله، در متن هم بستگان ذکور نسبی «پدری و مادری» و هم «پدری» آمده، اما فقط مردها (ذکور) و فقط خویشاوندان نسبی.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←