ماده ۴۶۹ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

عاقله در صورتی مسئول است که علاوه بر داشتن نسب مشروع، عاقل، بالغ و در مواعد پرداخت اقساط دیه، تمکن مالی داشته باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده شرط‌های مسئولیت «عاقله» برای پرداخت دیه را بیان می‌کند. بر اساس این متن، عاقله تنها وقتی مسئول است که هم نسب مشروع داشته باشد، هم عاقل باشد، هم بالغ باشد و هم در زمان‌های پرداخت اقساط دیه توان مالی داشته باشد.

یعنی همهٔ این شرط‌ها باید کنار هم جمع باشند. اگر یکی از آن‌ها نباشد، مطابق این ماده مسئولیت عاقله به شکلی که در این ماده آمده برقرار نیست. متن دربارهٔ جزئیات بیشتر، مانند معنای دقیق «نسب مشروع» یا نتیجهٔ حقوقی نبودن هر شرط، توضیحی نداده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی از عاقله است و باید دیه را به‌صورت اقساط بپردازد. اگر علی نسب مشروع داشته باشد، عاقل و بالغ باشد و در زمان سررسید هر قسط توان مالی داشته باشد، طبق این ماده مسئول است.
مریم هم از عاقله است و نسب مشروع دارد و عاقل و بالغ است، اما در زمان پرداخت قسط توان مالی ندارد. طبق این ماده، شرط تمکن مالی در مواعد پرداخت اقساط وجود ندارد.

سؤالات پرتکرار

عاقله در چه صورتی مسئول پرداخت دیه است؟

وقتی علاوه بر نسب مشروع، عاقل و بالغ باشد و در مواعد پرداخت اقساط دیه تمکن مالی داشته باشد.

اگر عاقله در زمان پرداخت قسط مالی نداشته باشد، این ماده چه می‌گوید؟

این ماده مسئولیت را مشروط به تمکن مالی در مواعد پرداخت اقساط کرده است؛ دربارهٔ نتیجهٔ نبودن این شرط بیش از همین شرط‌گذاری توضیحی نداده است.

آیا فقط عاقل و بالغ بودن کافی است؟

نه، بر اساس متن، علاوه بر عاقل و بالغ بودن، نسب مشروع و تمکن مالی در مواعد پرداخت اقساط دیه هم لازم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←