ماده ۴۷۰ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورتی که مرتکب، دارای عاقله نباشد، یا عاقله او به دلیل عدم تمکن مالی نتواند دیه را در مهلت مقرر بپردازد، دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن از بیت المال پرداخت می‌شود. در این مورد فرقی میان دیه نفس و غیر آن نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر مرتکب عاقله نداشته باشد، یا عاقله‌اش به دلیل نداشتن توان مالی نتواند دیه را در مهلت مقرر بپردازد، دیه توسط خود مرتکب پرداخت می‌شود. اگر مرتکب هم توان مالی نداشته باشد، دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود.

متن اضافه می‌کند که در این مورد، فرقی میان دیه نفس و غیر آن نیست؛ یعنی این حکم برای هر دو حالت یکسان بیان شده است.

دربارهٔ تعریف عاقله، مهلت مقرر، یا جزئیات بیت‌المال در همین متن توضیح بیشتری نیامده و ماده فقط ترتیب مسئول پرداخت دیه را بیان کرده است.

مصادیق واقعی

علی در حادثه‌ای باعث ایجاد دیه می‌شود. اگر علی عاقله نداشته باشد، بر اساس این ماده خودش باید دیه را بپردازد؛ اگر پولی نداشته باشد، پرداخت از بیت‌المال انجام می‌شود.
مریم عاقله دارد، اما عاقله‌اش به دلیل نداشتن توان مالی نمی‌تواند دیه را در مهلت مقرر بپردازد. مطابق این ماده دیه از خود مریم خواسته می‌شود و در صورت نداشتن توان مالی، از بیت‌المال پرداخت می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر عاقله مرتکب پول نداشته باشد و نتواند دیه را در مهلت مقرر بپردازد، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس این ماده، دیه توسط خود مرتکب پرداخت می‌شود و اگر مرتکب هم توان مالی نداشته باشد، از بیت‌المال پرداخت می‌شود.

اگر مرتکب عاقله نداشته باشد، چه کسی دیه را می‌دهد؟

خود مرتکب دیه را می‌دهد و در صورت عدم تمکن او، بیت‌المال پرداخت می‌کند.

آیا حکم این ماده برای دیه نفس و دیه غیرنفس متفاوت است؟

نه، متن می‌گوید در این مورد فرقی میان دیه نفس و غیر آن نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←