ماده ۲۹۳ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه فردی مرتکب جنایت عمدی گردد لکن نتیجه رفتار ارتکابی، بیشتر از مقصود وی واقع شود، چنانچه جنایت واقع شده، مشمول تعریف جنایات عمدی نشود، نسبت به جنایت کمتر، عمدی و نسبت به جنایت بیشتر، شبه عمدی محسوب می‌شود، مانند آنکه انگشت کسی را قطع کند و به سبب آن دست وی قطع شود و یا فوت کند که نسبت به قطع انگشت عمدی و نسبت به قطع دست و یا فوت شبه عمدی است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که کسی یک جنایت عمدی انجام می‌دهد، ولی نتیجهٔ کارش بیشتر از آنچه قصد کرده بوده پیش می‌رود. در این حالت، اگر جنایت واقع‌شده در تعریف جنایات عمدی نگنجد، نسبت به جنایت کمتر، عمدی و نسبت به جنایت بیشتر، شبه‌عمدی حساب می‌شود.

مثال خود متن این است که کسی انگشت فرد دیگری را قطع کند و در اثر همان کار، دست او قطع شود یا فوت کند. در این مثال، نسبت به قطع انگشت، عمل عمدی است و نسبت به قطع دست یا فوت، شبه‌عمدی محسوب می‌شود.

بنابراین معیار مهم در همین متن این است که جنایت واقع‌شده مشمول تعریف جنایات عمدی نشود؛ در این صورت تقسیم بالا اعمال می‌شود.

مصادیق واقعی

علی قصد دارد فقط انگشت مریم را قطع کند، ولی در اثر همان رفتار، دست مریم نیز قطع می‌شود. بر اساس این ماده، نسبت به قطع انگشت عمدی و نسبت به قطع دست شبه‌عمدی است.
علی قصد قطع انگشت مریم را دارد، اما رفتار او به فوت مریم منجر می‌شود. طبق این متن، نسبت به قطع انگشت عمدی و نسبت به فوت شبه‌عمدی محسوب می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی قصد قطع انگشت داشته باشد ولی دست طرف مقابل قطع شود، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس این ماده، نسبت به قطع انگشت عمدی و نسبت به قطع دست شبه‌عمدی است، به شرط آنکه جنایت واقع‌شده مشمول تعریف جنایات عمدی نشود.

اگر نتیجهٔ کار بیشتر از قصد شخص باشد و منجر به فوت شود، حکم چیست؟

متن می‌گوید در چنین حالتی، نسبت به جنایت کمتر عمدی و نسبت به جنایت بیشتر شبه‌عمدی است؛ در مثال خود ماده، نسبت به قطع انگشت عمدی و نسبت به فوت شبه‌عمدی است.

آیا همیشه وقتی نتیجه بیشتر از قصد است، جنایت بیشتر شبه‌عمدی است؟

این ماده این حکم را برای حالتی گفته که جنایت واقع‌شده مشمول تعریف جنایات عمدی نشود. دربارهٔ حالت دیگر در همین متن توضیحی داده نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←