ماده ۳۴۹ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ولی دم نمی‌تواند پیش از فوت مجنیٌ علیه، مرتکب را قصاص کند و در صورتی که اقدام به قتل مرتکب نماید، چنانچه جنایت در نهایت سبب فوت مجنیٌ علیه نشود مستحق قصاص است، در غیراین صورت به تعزیر مقرر در قانون، محکوم می‌شود؛ مگر در موردی که ولی دم اعتقاد دارد مرتکب مشمول ماده(۳۰۲) این قانون است که در این صورت، مستحق قصاص نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که حق قصاص دارد (ولی دم). بر اساس آن، ولی دم نمی‌تواند پیش از فوت مجنیٌ علیه (کسی که جنایت بر او وارد شده) مرتکب را قصاص کند.

اگر ولی دم پیش از فوت مجنیٌ علیه، مرتکب را بکشد، حکم به نتیجهٔ نهایی جنایت بستگی دارد: اگر جنایت در نهایت سبب فوت مجنیٌ علیه نشود، ولی دم مستحق قصاص است؛ و اگر جنایت در نهایت سبب فوت مجنیٌ علیه شود، به تعزیر مقرر در قانون محکوم می‌شود.

یک استثنا هم آمده: اگر ولی دم اعتقاد داشته باشد که مرتکب مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در این صورت مستحق قصاص نیست. این متن محتوای ماده ۳۰۲ و مقدار تعزیر را مشخص نکرده و فقط به آنها ارجاع داده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به مریم صدمه بزند و مریم هنوز زنده باشد. پدر مریم که در این فرض ولی دم است، پیش از فوت مریم علی را می‌کشد. اگر صدمهٔ علی در نهایت باعث فوت مریم نشود، پدر مریم مستحق قصاص است؛ اگر باعث فوت مریم شود، به تعزیر مقرر در قانون محکوم می‌شود.
در همان فرض، اگر پدر مریم اعتقاد داشته باشد که علی مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، بر اساس این متن مستحق قصاص نیست.

سؤالات پرتکرار

آیا ولی دم می‌تواند پیش از فوت مجنیٌ علیه، مرتکب را قصاص کند؟

نه؛ بر اساس این متن، ولی دم نمی‌تواند پیش از فوت مجنیٌ علیه مرتکب را قصاص کند.

اگر ولی دم پیش از فوت مجنیٌ علیه، مرتکب را بکشد، چه حکمی دارد؟

اگر جنایت در نهایت سبب فوت مجنیٌ علیه نشود، مستحق قصاص است؛ و اگر سبب فوت شود، به تعزیر مقرر در قانون محکوم می‌شود.

استثنای این حکم چیست و آیا متن ماده ۳۰۲ را توضیح داده است؟

استثنا این است که اگر ولی دم اعتقاد داشته باشد مرتکب مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، مستحق قصاص نیست. متن ماده ۳۰۲ را توضیح نداده و فقط به آن ارجاع داده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←