این ماده دربارهٔ کسی است که در قالب فرقه، گروه، جمعیت یا چیزی شبیه آن، با روشهای کنترل ذهن و القائات روانی — در فضای واقعی یا مجازی — کارهای گفتهشده در ماده را انجام دهد. اگر رفتارش مشمول حد نباشد، به حبس و جزای نقدی درجه پنج یا یکی از این دو، و محرومیت از حقوق اجتماعی درجه پنج محکوم میشود. برای سردستگی فرقه یا گروه نیز مجازات را مطابق ماده ۱۳۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ تعیین میکند؛ این متن فقط به آن ماده ارجاع داده و محتوای آن را نگفته است.
رفتارهای اصلی دو موردند: ۱) هر اقدامی که موجب تسلط روانی یا جسمی بر دیگری شود، طوری که فرد مورد بهرهکشی یا سوء استفاده جنسی، جسمی یا مالی قرار گیرد، یا قدرت تصمیمگیریاش آسیب ببیند و به جرایمی مثل اعمال منافی عفت، مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر یا مواد روانگردان، خودآزاری یا دیگرزنی تشویق شود. ۲) هر فعالیت آموزشی یا تبلیغی انحرافی که مخالف یا مخل شرع مقدس اسلام باشد، از راههایی مثل ادعاهای واهی و کذب در حوزه دینی و مذهبی مانند ادعای الوهیت، نبوت، امامت یا ارتباط با پیامبران یا ائمه اطهار (ع).
تبصرهها هم چند حکم اضافه میکنند: تبصره ۱ برای تأمین مالی یا هر حمایت مادی دیگر از گروههای موضوع این ماده، در صورت آگاهی از ماهیت آنها، حبس درجه پنج و جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر ارزش کمکهای مالی و حمایتهای مادی را مقرر میکند؛ اگر مرتکب شخص حقوقی باشد، انحلال و پرداخت همان جزای نقدی. تبصره ۲ میگوید ارتباط گروه با خارج از کشور برای دریافت حمایت یا هدایتهای تشکیلاتی، مجازات را به میزان یک درجه تشدید میکند. تبصره ۳ مصادره اموال سردستهها و تأمینکنندگان مالی و گروهها به نفع بیتالمال را در شرایطی که اموال ناشی از جرم باشد یا برای ارتکاب جرم استفاده یا تهیه شده باشد، پیشبینی میکند و دربارهٔ اموال متعلق به دیگری یا دین حال مجرم هم تعیین تکلیف میکند. تبصره ۴ امور آموزشی و پژوهشی و اقدامات مشابه برای رد و طرد و پاسخگویی به شبهات و نقد عقاید گروههای موضوع این ماده را از شمول این ماده و ماده ۴۹۹ مکرر خارج کرده است؛ دربارهٔ محتوای ماده ۴۹۹ مکرر چیزی در این متن نیامده.