ماده ۵۰۰ مکرر فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

الحاقی ۱۳۹۹/۱۰/۲۴

هر کس در قالب فرقه، گروه، جمعیت یا مانند آن و استفاده از شیوه‌ های کنترل ذهن و القائات روانی در فضای واقعی یا مجازی مرتکب اقدامات زیر گردد، چنانچه رفتار وی مشمول حد نباشد، به حبس و جزای نقدی درجه پنج یا یکی از این دو مجازات و محرومیت از حقوق اجتماعی درجه پنج محکوم می ‌گردد. مجازات سردستگی فرقه یا گروه مزبور مطابق ماده (۱۳۰) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ تعیین می‌شود: ۱ - هر اقدامی که موجب تسلط روانی یا جسمی بر دیگری شود به نحوی که فرد مورد بهره‌ کشی و سوء استفاده جنسی، جسمی یا مالی واقع شود و یا در اثر آسیب ‌رسانی به قدرت تصمیم‌ گیری فرد و تشویق وی به ارتکاب جرایمی از قبیل اعمال منافی عفت، مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر و یا مواد روان ‌گردان، خود آزاری یا دیگرزنی، فرد مرتکب این اقدامات گردد. ۲ - هر گونه فعالیت آموزشی و یا تبلیغی انحرافی مغایر و یا مخل به شرع مقدس اسلام از طرقی مانند طرح ادعاهای واهی و کذب در حوزه‌ های دینی و مذهبی از قبیل ادعای الوهیت، نبوت یا امامت و یا ارتباط با پیامبران یا ائمه اطهار (علیهم ‌السلام).

تبصره ۱

تامین مالی و یا هر نوع حمایت مادی دیگر از گروه‌ های موضوع این ماده با آگاهی از ماهیت آنها موجب محکومیت به حبس درجه پنج و جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر ارزش کمک‌ های مالی و حمایت‌ های مادی ارایه شده می ‌باشد. چنانچه مرتکب شخص حقوقی باشد به انحلال و پرداخت جزای نقدی مذکور محکوم می‌ گردد.

تبصره ۲

ارتباط گروه ‌های موضوع این ماده با خارج از کشور برای دریافت حمایت یا هدایت‌ های تشکیلاتی موجب تشدید مجازات مقرر به‌ میزان یک درجه می ‌گردد.

تبصره ۳

اموال سردسته‌ ها و اشخاص تامین ‌کننده مالی گروه‌ های موضوع این ماده که ناشی از جرم بوده یا برای ارتکاب جرم استفاده یا به این منظور تهیه شده باشد و اموال متعلق به گروه ‌های مزبور به نفع بیت ‌المال مصادره می ‌گردد. در صورتی که مشخص شود اموال متعلق به دیگری بوده یا دیگری نسبت به آن صاحب حق باشد و آن اموال به منظور انجام افعال مجرمانه در اختیار اشخاص و گروه‌ های مذکور قرار نگرفته باشد، اموال مزبور به مالک یا صاحب حق مسترد و مرتکب معادل ارزش آن به جزای نقدی محکوم می ‌شود، و یا چنانچه مشخص شود مجرم نسبت به دیگری دین حال دارد و اموال استفاده شده در ارتکاب جرم یا تهیه شده به منظور ارتکاب جرم، متعلق به خود او است و ناشی از جرم نیست، اموال وی معادل ارزش دین حال به طلبکار یا طلبکاران مسترد و مجرم معادل ارزش اموال مسترد شده به جزای نقدی محکوم می ‌شود.

تبصره ۴

امور آموزشی و پژوهشی و سایر اقدامات مشابه به منظور رد و طرد و پاسخگویی به شبهات و نقد عقاید گروههای موضوع این ماده از شمول حکم این ماده و ماده (۴۹۹ مکرر) این قانون خارج است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که در قالب فرقه، گروه، جمعیت یا چیزی شبیه آن، با روش‌های کنترل ذهن و القائات روانی — در فضای واقعی یا مجازی — کارهای گفته‌شده در ماده را انجام دهد. اگر رفتارش مشمول حد نباشد، به حبس و جزای نقدی درجه پنج یا یکی از این دو، و محرومیت از حقوق اجتماعی درجه پنج محکوم می‌شود. برای سردستگی فرقه یا گروه نیز مجازات را مطابق ماده ۱۳۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ تعیین می‌کند؛ این متن فقط به آن ماده ارجاع داده و محتوای آن را نگفته است.

رفتارهای اصلی دو موردند: ۱) هر اقدامی که موجب تسلط روانی یا جسمی بر دیگری شود، طوری که فرد مورد بهره‌کشی یا سوء استفاده جنسی، جسمی یا مالی قرار گیرد، یا قدرت تصمیم‌گیری‌اش آسیب ببیند و به جرایمی مثل اعمال منافی عفت، مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر یا مواد روان‌گردان، خودآزاری یا دیگرزنی تشویق شود. ۲) هر فعالیت آموزشی یا تبلیغی انحرافی که مخالف یا مخل شرع مقدس اسلام باشد، از راه‌هایی مثل ادعاهای واهی و کذب در حوزه دینی و مذهبی مانند ادعای الوهیت، نبوت، امامت یا ارتباط با پیامبران یا ائمه اطهار (ع).

تبصره‌ها هم چند حکم اضافه می‌کنند: تبصره ۱ برای تأمین مالی یا هر حمایت مادی دیگر از گروه‌های موضوع این ماده، در صورت آگاهی از ماهیت آن‌ها، حبس درجه پنج و جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر ارزش کمک‌های مالی و حمایت‌های مادی را مقرر می‌کند؛ اگر مرتکب شخص حقوقی باشد، انحلال و پرداخت همان جزای نقدی. تبصره ۲ می‌گوید ارتباط گروه با خارج از کشور برای دریافت حمایت یا هدایت‌های تشکیلاتی، مجازات را به میزان یک درجه تشدید می‌کند. تبصره ۳ مصادره اموال سردسته‌ها و تأمین‌کنندگان مالی و گروه‌ها به نفع بیت‌المال را در شرایطی که اموال ناشی از جرم باشد یا برای ارتکاب جرم استفاده یا تهیه شده باشد، پیش‌بینی می‌کند و دربارهٔ اموال متعلق به دیگری یا دین حال مجرم هم تعیین تکلیف می‌کند. تبصره ۴ امور آموزشی و پژوهشی و اقدامات مشابه برای رد و طرد و پاسخگویی به شبهات و نقد عقاید گروه‌های موضوع این ماده را از شمول این ماده و ماده ۴۹۹ مکرر خارج کرده است؛ دربارهٔ محتوای ماده ۴۹۹ مکرر چیزی در این متن نیامده.

مصادیق واقعی

علی گروهی تشکیل می‌دهد و با القائات روانی در فضای مجازی کاری می‌کند که مریم قدرت تصمیم‌گیری مالی‌اش را از دست بدهد و اموالش را در اختیار گروه بگذارد. اگر رفتار مشمول حد نباشد، متن این ماده برای این اقدام قابل اعمال است.
حسین با آگاهی از ماهیت یک گروه، مبلغی را به آن گروه کمک مالی می‌کند. طبق تبصره ۱، همین متن برای او حبس درجه پنج و جزای نقدی معادل دو تا پنج برابر ارزش کمک را پیش‌بینی کرده است.

سؤالات پرتکرار

اگر این کارها فقط در فضای مجازی انجام شود، این ماده اعمال می‌شود؟

بله، در متن ماده «فضای واقعی یا مجازی» آمده است.

مجازات سردستهٔ گروه چیست؟

متن می‌گوید مطابق ماده ۱۳۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ تعیین می‌شود؛ جزئیات آن در همین متن نیامده است.

اگر گروه از خارج از کشور حمایت بگیرد چه می‌شود؟

طبق تبصره ۲، ارتباط با خارج از کشور برای دریافت حمایت یا هدایت‌های تشکیلاتی موجب تشدید مجازات مقرر به میزان یک درجه می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←