ماده ۳۸۳ بخش دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر یک نفر، دو یا چند نفر را عمداً به قتل برساند، اولیای دم هر یک از مقتولان میتوانند به تنهایی و بدون گرفتن رضایت اولیای مقتولان دیگر و بدون پرداخت سهمی از دیه به آنان اقدام به قصاص کنند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک نفر، دو یا چند نفر را عمداً به قتل می‌رساند. بر اساس آن، اولیای دم هر یک از کشته‌شدگان (یعنی کسانی که حق پیگیری خون مقتول خود را دارند) می‌توانند خودشان به تنهایی دست به قصاص بزنند.

برای این کار، دو شرط در متن برداشته شده است: اول اینکه لازم نیست رضایت اولیای دم مقتولان دیگر را بگیرند، و دوم اینکه لازم نیست سهمی از دیه را به آنان بپردازند.

به زبان ساده، هر گروه از اولیای دم مستقل از بقیه می‌تواند تصمیم بگیرد و اقدام کند و منتظر توافق یا اجازهٔ دیگران نماند.

مصادیق واقعی

علی به طور عمدی مریم و حسن را به قتل می‌رساند. بر اساس این ماده، اولیای دم مریم می‌توانند به تنهایی و بدون گرفتن رضایت از اولیای دم حسن و بدون پرداخت سهمی از دیه به آنان، درخواست و اقدام به قصاص کنند.
فرض کنید یک نفر سه نفر را عمداً به قتل برساند. اولیای دم یکی از این سه مقتول می‌توانند مستقل از دو گروه دیگر، بدون جلب رضایت آن‌ها و بدون دادن سهمی از دیه، اقدام به قصاص کنند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی مرتکب قتل عمدی دو نفر شود، آیا اولیای دم یکی از مقتولان برای قصاص باید از اولیای دم مقتول دیگر اجازه بگیرند؟

بر اساس این ماده، نه؛ آن‌ها می‌توانند به تنهایی و بدون گرفتن رضایت اولیای دم مقتولان دیگر اقدام به قصاص کنند.

آیا اولیای دمی که می‌خواهند قصاص کنند، باید بخشی از دیه را به اولیای دم دیگر بدهند؟

این ماده می‌گوید لازم نیست سهمی از دیه را به آنان بپردازند.

این حکم فقط برای دو مقتول است یا بیشتر هم شامل می‌شود؟

متن ماده هم «دو» و هم «چند نفر» را گفته است، یعنی اگر تعداد مقتولان بیشتر از دو نفر باشد نیز همین حکم بیان شده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←