ماده ۵۱۶ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی چیزی را در مکانی مانند دیوار یا بالکن ملک خود که قرار دادن اشیاء در آن جایز است، قرار دهد و در اثر حوادث پیشبینی نشده به معبر عام و یا ملک دیگری بیفتد و موجب صدمه یا خسارت شود ضمان منتفی است مگر آنکه آن را طوری گذاشته باشد که نوعاً مستعد صدمه یا خسارت باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که چیزی را در مکانی مانند دیوار یا بالکن ملک خودش که قرار دادن اشیاء در آن جایز است، می‌گذارد. اگر آن چیز در اثر حوادث پیش‌بینی نشده به معبر عام یا ملک دیگری بیفتد و باعث صدمه یا خسارت شود، ضمان منتفی است؛ یعنی مسئولیت جبران آن صدمه یا خسارت وجود ندارد.

اما یک استثنا دارد: اگر آن چیز را طوری گذاشته باشد که نوعاً مستعد صدمه یا خسارت باشد، این حکم ضمان منتفی اعمال نمی‌شود. «نوعاً مستعد» به معنای آن است که گذاشتن آن چیز معمولاً و به شکلی باشد که آمادهٔ ایجاد صدمه یا خسارت است.

مصادیق واقعی

علی گلدانی را روی بالکن ملک خودش که گذاشتن اشیا در آن جایز است می‌گذارد. باد شدید و پیش‌بینی‌نشده‌ای گلدان را به کوچه می‌اندازد و به دوچرخهٔ مریم خسارت می‌زند. طبق این متن، ضمان منتفی است؛ مگر اینکه علی گلدان را طوری گذاشته باشد که نوعاً مستعد صدمه یا خسارت باشد.
مریم جسمی را روی دیوار ملک خودش که قرار دادن اشیا در آن جایز است می‌گذارد. اگر آن جسم در اثر حادثهٔ پیش‌بینی‌نشده به ملک همسایه بیفتد و خسارت بزند، ضمان منتفی است؛ مگر اینکه نحوهٔ گذاشتن آن جسم نوعاً مستعد صدمه یا خسارت باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر باد شدید و پیش‌بینی‌نشده‌ای گلدان روی بالکن را به کوچه بیندازد و به عابر صدمه بزند، صاحب گلدان مسئول است؟

طبق این متن، اگر بالکن محل جایزی برای گذاشتن اشیا بوده و حادثه پیش‌بینی‌نشده باشد، ضمان منتفی است؛ مگر آنکه گلدان را طوری گذاشته باشد که نوعاً مستعد صدمه یا خسارت باشد.

منظور از «نوعاً مستعد صدمه یا خسارت» چیست؟

یعنی گذاشتن آن چیز طوری باشد که معمولاً و به طور نوعی، مستعد صدمه یا خسارت باشد. در این حالت استثنای این ماده مطرح می‌شود.

این حکم برای مکانی که قرار دادن اشیا در آن جایز نیست هم اعمال می‌شود؟

متن این ماده فقط مکانی را گفته است که قرار دادن اشیاء در آن جایز است. برای مکان غیرمجاز، در همین متن حکمی ذکر نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←