ماده ۵۱۷ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر مالک یا کسی که عهده دار احداث ملکی است بنایی را به نحو مجاز بسازد یا بالکن و مانند آن را با رعایت نکات ایمنی و ضوابط فنی که در استحکام بنا لازم است در محل مجاز احداث کند و اتفاقاً موجب آسیب یا خسارت گردد، ضامن نیست.

تبصره

اگر عمل غیرمجاز به گونه ای باشد که نتوان آن را به مالک مستند نمود مانند آنکه مستند به مهندسان ذیربط ساختمان باشد ضمان از مالک منتفی و کسی که عمل مذکور مستند به اوست ضامن است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر مالک یا کسی که مسئول ساختن یک ساختمان است، بنای خود را به شکل مجاز (یعنی با رعایت ضوابط) بسازد، یا مثلاً بالکن و مانند آن را در جای مجاز و با رعایت نکات ایمنی و فنی لازم برای استحکام بنا احداث کند و اتفاقی (بدون قصد) باعث آسیب یا خسارت شود، مسئول جبران آن خسارت نیست.

تبصره این ماده یک حالت دیگر را مطرح می‌کند: اگر کارِ غیرمجازی انجام شده باشد ولی نتوان آن کار را به مالک نسبت داد — مثلاً کار به مهندسان مربوط به ساختمان نسبت داده شود — در این صورت مالک مسئولیتی ندارد و کسی که آن عمل به او نسبت داده می‌شود، مسئول است. توجه کنید که متن ماده به ماده دیگری ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی با گرفتن مجوزهای لازم و رعایت نکات ایمنی و ضوابط فنی، بالکن خانه‌اش را در محل مجاز می‌سازد. بعداً به‌طور اتفاقی بخشی از آن آسیب می‌بیند و به ماشین همسایه خسارت می‌زند؛ طبق این ماده علی مسئول جبران این خسارت نیست.
مریم صاحب یک ساختمان است، اما عملی غیرمجاز در ساختمان انجام می‌شود که قابل نسبت‌دادن به او نیست و به مهندسان مربوط به ساختمان نسبت داده می‌شود. در این حالت مسئولیت مریم منتفی است و کسی که آن عمل به او نسبت داده شده، مسئول است.

سؤالات پرتکرار

اگر ساختمانی را با مجوز و با رعایت نکات ایمنی بسازم و اتفاقی به کسی خسارت بزند، باید خسارت را بدهم؟

طبق همین متن، اگر ساخت مجاز بوده و نکات ایمنی و ضوابط فنی رعایت شده و آسیب هم اتفاقی باشد، سازنده/مالک ضامن نیست.

اگر کار غیرمجازی انجام شده باشد اما مالک هیچ نقشی نداشته باشد چه می‌شود؟

تبصره ماده می‌گوید اگر عمل غیرمجاز به گونه‌ای باشد که نتوان آن را به مالک نسبت داد — مثل اینکه به مهندسان مربوط به ساختمان نسبت داده شود — مسئولیت از مالک برداشته می‌شود و کسی که عمل به او نسبت داده شده، مسئول است.

در این ماده منظور از «مجاز» بودن ساخت چیست؟

متن ماده فقط می‌گوید ساخت باید «به نحو مجاز» و در «محل مجاز» باشد و نکات ایمنی و ضوابط فنی لازم برای استحکام بنا رعایت شود؛ توضیح بیشتر یا تعریف دقیق «مجاز» در همین متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←