ماده ۷۲۸ فصل بیست و نهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

(منسوخ ۱۳۹۲/۰۲/۰۱)- قاضی دادگاه می ‌تواند با ملاحظه خصوصیات جرم و مجرم و دفعات ارتکاب جرم در موقع صدور حکم و در صورت لزوم از مقررات ‌مربوط به تخفیف، تعلیق و مجازاتهای تکمیلی و تبدیلی از قبیل قطع موقت خدمات عمومی حسب مورد استفاده نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این متن به قاضی دادگاه اجازه می‌دهد هنگام صدور حکم، با در نظر گرفتن ویژگی‌های جرم، ویژگی‌های خود مجرم و تعداد دفعاتی که او مرتکب جرم شده است، در صورت نیاز از مقررات مربوط به تخفیف مجازات، تعلیق مجازات، مجازات‌های تکمیلی و مجازات‌های تبدیلی استفاده کند. به‌عنوان یک نمونه از مجازات تبدیلی، «قطع موقت خدمات عمومی» نام برده شده است.

نکتهٔ مهم این است که در همین متن، در کنار شمارهٔ ماده، عبارت «(منسوخ ۱۳۹۲/۰۲/۰۱)» نوشته شده است. من دربارهٔ اینکه این ماده الان معتبر است یا نه و اینکه این نسخ چه معنایی دارد اظهارنظر نمی‌کنم و فقط همین نوشتهٔ موجود در متن را بازگو می‌کنم.

همچنین معنای دقیق «قطع موقت خدمات عمومی» در همین متن روشن نشده و متن آن را توضیح نداده است؛ پس نمی‌توانم بگویم در عمل چه چیزی را شامل می‌شود. جایگاه متن در فصل جرایم ناشی از تخلفات رانندگی است، اما خودِ این ماده موضوع جرم خاصی را مشخص نکرده و فقط اختیارهای قاضی را بیان می‌کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در یک پروندهٔ رانندگی محکوم شده است. قاضی با توجه به اینکه جرم او سبک بوده، خودش سابقهٔ زیادی ندارد و این اولین یا دومین بار است که چنین کاری کرده، می‌تواند بر اساس این متن از مقررات تخفیف یا تعلیق مجازات استفاده کند.
فرض کنید مریم چند بار مرتکب جرم شده و پروندهٔ او در این فصل مطرح است. قاضی می‌تواند با ملاحظهٔ همین تکرار و ویژگی‌های جرم و خود او، در صورت لزوم سراغ مجازات‌های تکمیلی یا تبدیلی برود.

سؤالات پرتکرار

این ماده به قاضی چه اختیارهایی می‌دهد؟

به قاضی اجازه می‌دهد در صورت لزوم از مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق، مجازات‌های تکمیلی و مجازات‌های تبدیلی استفاده کند؛ مثل «قطع موقت خدمات عمومی» که در همین متن به‌عنوان یک نمونه آمده است.

قاضی بر چه اساس تصمیم می‌گیرد از این اختیارها استفاده کند؟

بر اساس ملاحظهٔ خصوصیات جرم، خصوصیات مجرم و تعداد دفعات ارتکاب جرم، هنگام صدور حکم.

منظور از «قطع موقت خدمات عمومی» چیست؟

در همین متن توضیحی دربارهٔ آن داده نشده و معنای دقیقش روشن نیست؛ فقط به‌عنوان یکی از نمونه‌های مجازات تبدیلی نام برده شده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←