ماده ۳۶۰ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مواردی که اجرای قصاص، مستلزم پرداخت فاضل دیه به قصاص شونده است، صاحب حق قصاص، میان قصاص با رد فاضل دیه و گرفتن دیه مقرر در قانون ولو بدون رضایت مرتکب مخیر است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که برای اجرای قصاص، باید مبلغی به نام «فاضل دیه» به قصاص‌شونده پرداخت شود. در چنین حالتی، کسی که حق قصاص دارد می‌تواند یکی از دو راه را انتخاب کند: قصاص کند و فاضل دیه را بپردازد، یا به جای قصاص، دیهٔ مقرر در قانون را بگیرد.

بر اساس همین متن، برای انتخاب راه دوم یعنی گرفتن دیه، رضایت مرتکب شرط نیست و صاحب حق قصاص حتی بدون رضایت او هم می‌تواند دیه را بگیرد. در این متن تبصره‌ای برای این ماده ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی حق قصاص نسبت به حسن دارد. اگر اجرای قصاص مستلزم پرداخت فاضل دیه به حسن باشد، علی می‌تواند قصاص کند و فاضل دیه را بدهد، یا به جای قصاص دیهٔ مقرر در قانون را بگیرد؛ حتی اگر حسن راضی نباشد.
مریم صاحب حق قصاص است. در صورتی که برای قصاص باید فاضل دیه به قصاص‌شونده پرداخت شود، مریم بین قصاص همراه با رد فاضل دیه و گرفتن دیهٔ قانونی مخیر است.

سؤالات پرتکرار

صاحب حق قصاص در این موارد چه انتخاب‌هایی دارد؟

دو انتخاب دارد: قصاص همراه با رد فاضل دیه، یا گرفتن دیهٔ مقرر در قانون.

برای گرفتن دیه به جای قصاص، رضایت مرتکب لازم است؟

بر اساس این متن، نه؛ صاحب حق قصاص می‌تواند دیهٔ مقرر در قانون را حتی بدون رضایت مرتکب بگیرد.

منظور از فاضل دیه در این ماده چیست؟

این ماده تعریفی از فاضل دیه ارائه نکرده و فقط گفته است در مواردی که اجرای قصاص مستلزم پرداخت فاضل دیه به قصاص‌شونده باشد، حکم این ماده جاری می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←