ماده ۲۹۹ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر کسی با ضربه های متعدد عمدی، موجب جنایات متعدد و قتل مجنیٌ علیه شود و قتل نیز مشمول تعریف جنایات عمدی باشد، چنانچه برخی از جنایتها موجب قتل شود و برخی در وقوع قتل نقشی نداشته باشند، مرتکب علاوه بر قصاص نفس، حسب مورد، به قصاص عضو یا دیه جنایتهایی که تاثیری در قتل نداشته است، محکوم می‌شود. لکن اگر قتل به وسیله مجموع جنایات پدید آید، در صورتی که ضربات به صورت متوالی وارد شده باشد در حکم یک ضربه است. در غیر این صورت به قصاص یا دیه عضوی که جنایت بر آن، متصل به فوت نبوده است نیز محکوم می‌گردد.

تبصره

احکام مقرر در مواد(۲۹۶)، (۲۹۷)، (۲۹۸) و (۲۹۹) درمواردی که جنایت یا جنایات ارتکابی به قسمت بیشتری از همان عضو یا اعضای دیگر مجنیٌ علیه سرایت کند نیز جاری است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به جایی می‌پردازد که کسی با چند ضربه عمدی، چند جنایت (آسیب بدنی) وارد می‌کند و فرد آسیب‌دیده کشته می‌شود، به شرطی که قتل هم عمدی باشد. اگر بعضی از آن آسیب‌ها باعث مرگ شده و بعضی دیگر در مرگ نقشی نداشته باشند، مرتکب علاوه بر قصاص نفس (قصاص برای قتل)، حسب مورد برای آسیب‌هایی که در قتل بی‌تأثیر بوده‌اند به قصاص عضو یا دیه محکوم می‌شود.

اگر مرگ در نتیجه مجموع جنایت‌ها (همه ضربه‌ها با هم) پدید آمده باشد، متن می‌گوید در صورتی که ضربه‌ها پشت سر هم و متوالی وارد شده باشند، در حکم یک ضربه است. اما در غیر این صورت، مرتکب به قصاص یا دیه عضوی که جنایت بر آن به فوت متصل نبوده نیز محکوم می‌گردد.

تبصره این ماده می‌گوید احکام مقرر در مواد ۲۹۶، ۲۹۷، ۲۹۸ و ۲۹۹ در مواردی که جنایت یا جنایات ارتکابی به قسمت بیشتری از همان عضو یا به اعضای دیگر مجنیٌ علیه سرایت کند نیز جاری است. این تبصره فقط ارجاع به آن مواد می‌دهد و محتوای آن‌ها را بیان نمی‌کند.

مصادیق واقعی

علی با چند ضربه عمدی به مریم آسیب می‌زند. یک ضربه باعث مرگ مریم می‌شود، اما ضربه‌ای که به دستش زده در مرگ او نقشی ندارد. طبق این ماده، علی علاوه بر قصاص برای قتل، برای آسیب دست هم حسب مورد به قصاص عضو یا دیه محکوم می‌شود.
علی به صورت متوالی چند ضربه عمدی به مریم وارد می‌کند و مرگ مریم از مجموع همان ضربه‌ها پیش می‌آید. طبق متن، چون ضربه‌ها متوالی بوده‌اند، در حکم یک ضربه است.

سؤالات پرتکرار

اگر مرتکب با چند ضربه هم قتل کند و هم آسیب بزند، آیا فقط برای قتل مجازات می‌شود؟

نه همیشه. اگر برخی آسیب‌ها در قتل نقشی نداشته باشند، متن می‌گوید مرتکب علاوه بر قصاص نفس، برای آن آسیب‌ها حسب مورد به قصاص عضو یا دیه محکوم می‌شود.

اگر مرگ از مجموع ضربه‌ها باشد و ضربه‌ها پشت سر هم نبوده باشند، چه می‌شود؟

در این حالت متن مقرر می‌کند مرتکب به قصاص یا دیه عضوی که جنایت بر آن به فوت متصل نبوده نیز محکوم می‌گردد.

تبصره این ماده چه چیزی را بیان می‌کند؟

می‌گوید احکام مقرر در مواد ۲۹۶، ۲۹۷، ۲۹۸ و ۲۹۹ در مواردی که جنایت یا جنایات به قسمت بیشتری از همان عضو یا اعضای دیگر مجنیٌ علیه سرایت کند نیز جاری است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←