ماده ۴۸۲ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در موارد علم اجمالی به انتساب جنایت به یکی از دو یا چند نفر و عدم امکان تعیین مرتکب، چنانچه جنایت، عمدی باشد قصاص ساقط و حکم به پرداخت دیه می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که می‌دانیم یک جنایت (رفتار مجرمانه) به یکی از دو یا چند نفر نسبت داده می‌شود، اما نمی‌توانیم مشخص کنیم واقعاً کدام‌یک آن را انجام داده است. به این حالت «علم اجمالی» می‌گویند؛ یعنی در مجموع می‌دانیم یکی از آن افراد مسئول است، ولی تعیین دقیق او ممکن نیست.

در چنین حالتی، اگر جنایت عمدی باشد، طبق این ماده قصاص منتفی می‌شود و حکم به پرداخت دیه داده می‌شود. این متن دربارهٔ جزئیات بیشتر، مثل اینکه دیه چگونه بین افراد تقسیم می‌شود یا چه مقدار است، چیزی نمی‌گوید. همچنین در این متن تبصره‌ای ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم در یک درگیری حضور داشته‌اند و حسن آسیب دیده است. معلوم نیست آسیب عمدی توسط علی وارد شده یا مریم، اما می‌دانیم یکی از آن دو این کار را کرده است. طبق این ماده، قصاص ساقط و حکم به پرداخت دیه داده می‌شود.
فرض کنید دو نفر در حادثه‌ای دخالت داشته‌اند و علم اجمالی داریم که جنایت عمدی به یکی از آن‌ها منتسب است، ولی امکان تعیین مرتکب وجود ندارد. در این حالت این ماده می‌گوید قصاص کنار گذاشته می‌شود و به پرداخت دیه حکم داده می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر ندانیم کدام‌یک از دو نفر مرتکب جنایت عمدی شده، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق این ماده، قصاص ساقط می‌شود و حکم به پرداخت دیه داده می‌شود.

در این حالت آیا دیه از همهٔ آن دو یا چند نفر گرفته می‌شود؟

این متن دربارهٔ اینکه دیه از چه کسی یا کسانی گرفته می‌شود و چگونه تقسیم می‌شود چیزی نمی‌گوید.

اگر جنایت غیرعمدی باشد، حکم همین است؟

این متن فقط فرض جنایت عمدی را بیان کرده و دربارهٔ جنایت غیرعمدی حکمی در آن ذکر نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←