ماده ۴۸۳ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی اقرار به جنایت موجب دیه کند سپس شخص دیگری اقرار کند که مرتکب همان جنایت شده است و علم تفصیلی به کذب یکی از دو اقرار نباشد مدعی مخیر است فقط از یکی از آن دو مطالبه دیه کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره حالتی است که یک نفر اقرار می‌کند مرتکب جنایتی شده که دیه دارد و بعد شخص دیگری هم اقرار می‌کند همان جنایت را انجام داده است. در این حالت، اگر معلوم نباشد که کدام یک از این دو اقرار دروغ است (متن می‌گوید علم تفصیلی به کذب یکی از دو اقرار نباشد)، کسی که مطالبه دیه دارد (مدعی) اختیار دارد دیه را فقط از یکی از این دو نفر بخواهد.

کلمه «مخیر» یعنی حق انتخاب دارد. اما این انتخاب محدود است: فقط از یکی از آن دو می‌تواند مطالبه دیه کند، نه از هر دو. متن درباره اینکه بعد از انتخاب یکی، تکلیف دیگری چه می‌شود یا اگر علم تفصیلی به دروغ بودن یکی وجود داشته باشد چه حکمی دارد، چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

مثلاً علی اقرار می‌کند که در یک درگیری باعث آسیب بدنی شده که دیه دارد. بعد مریم هم اقرار می‌کند که همان آسیب را او وارد کرده است. اگر برای مدعی روشن نباشد کدام اقرار دروغ است، مدعی می‌تواند دیه را فقط از علی یا فقط از مریم مطالبه کند.
در مثال دیگری، دو نفر به یک جنایت موجب دیه اقرار می‌کنند و مدعی نمی‌داند کدام راست می‌گوید. طبق این ماده، او نمی‌تواند از هر دو نفر دیه بگیرد و باید فقط یکی از آن دو را برای مطالبه دیه انتخاب کند.

سؤالات پرتکرار

اگر دو نفر به یک جنایت موجب دیه اقرار کنند، مدعی می‌تواند از هر دو دیه بگیرد؟

نه، طبق این ماده فقط می‌تواند از یکی از آن دو مطالبه دیه کند.

شرط اعمال این حکم چیست؟

باید علم تفصیلی به دروغ بودن یکی از دو اقرار وجود نداشته باشد؛ یعنی معلوم نباشد کدام اقرار دروغ است.

منظور از «مخیر» در این ماده چیست؟

یعنی مدعی در انتخاب یکی از آن دو نفر برای مطالبه دیه اختیار دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←