ماده ۴۰ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جرائم موجب تعزیر درجه شش تا هشت دادگاه می‌تواند پس از احراز مجرمیت متهم با ملاحظه وضعیت فردی، خانوادگی و اجتماعی و سوابق و اوضاع و احوالی که موجب ارتکاب جرم گردیده است در صورت وجود شرایط زیر صدور حکم را به مدت شش ماه تا دو سال به تعویق اندازد: الف- وجود جهات تخفیف ب- پیشبینی اصلاح مرتکب پ- جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران ت- فقدان سابقه کیفری موثر

تبصره

محکومیت موثر، محکومیتی است که محکوم را به تبع اجرای حکم، براساس ماده(۲۵) این قانون از حقوق اجتماعی محروم می کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به دادگاه اجازه می‌دهد در برخی جرائم تعزیری «درجه شش تا هشت»، اگر مجرمیت متهم ثابت شد، صدور حکم را برای مدتی از شش ماه تا دو سال به تعویق بیندازد. یعنی دادگاه در این فاصله حکم محکومیت صادر نمی‌کند. برای این کار دادگاه باید وضعیت فردی، خانوادگی و اجتماعی فرد، سوابق او و اوضاع و احوالی که باعث ارتکاب جرم شده را در نظر بگیرد.

اما این کار تنها در صورتی ممکن است که چهار شرط با هم وجود داشته باشد: وجود جهات تخفیف، پیش‌بینی اصلاح مرتکب، جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران، و نداشتن سابقه کیفری موثر.

تبصرهٔ ماده توضیح می‌دهد که منظور از «محکومیت موثر» چیست: محکومیتی که در نتیجهٔ اجرای حکم، فرد را بر اساس مادهٔ (۲۵) همین قانون از حقوق اجتماعی محروم کند. این تبصره فقط به مادهٔ ۲۵ ارجاع می‌دهد و محتوای آن ماده در این متن نیامده است.

مصادیق واقعی

علی به دلیل یک جرم تعزیری درجه هفت محاکمه می‌شود. دادگاه مجرمیت او را احراز می‌کند، اما می‌بیند او سابقه کیفری موثر ندارد، خسارت زیان‌دیده را جبران کرده و نشانه‌هایی از اصلاح در او دیده می‌شود؛ بنابراین به جای صدور حکم، آن را یک سال به تعویق می‌اندازد.
مریم در یک پرونده تعزیری درجه هشت محکومیت را می‌پذیرد، ولی زیان‌دیده خسارت خود را دریافت نکرده و ترتیبی هم برای جبران آن گذاشته نشده است. با توجه به اینکه یکی از شرط‌های چهارگانه (جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران) برقرار نیست، دادگاه نمی‌تواند از این اختیار استفاده کند.

سؤالات پرتکرار

تعویق صدور حکم چقدر طول می‌کشد؟

بر اساس این متن، مدت آن از شش ماه تا دو سال است.

چه شرایطی لازم است تا دادگاه صدور حکم را به تعویق بیندازد؟

چهار شرط باید وجود داشته باشد: وجود جهات تخفیف، پیش‌بینی اصلاح مرتکب، جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران، و فقدان سابقه کیفری موثر.

منظور از «سابقه کیفری موثر» چیست؟

طبق تبصرهٔ همین ماده، محکومیت موثر محکومیتی است که محکوم را به دنبال اجرای حکم، بر اساس مادهٔ (۲۵) این قانون از حقوق اجتماعی محروم کند. متن آن ماده در اینجا نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←