ماده ۳۵۱ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ولی دم، همان ورثه مقتول است به جز زوج یا زوجه او که حق قصاص ندارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید «ولی دم» — یعنی کسی که حق قصاص (تقاضای قصاص) را دارد — همان ورثهٔ مقتول است. یعنی ابتدا باید دید ورثهٔ مقتول چه کسانی هستند.

اما یک استثنا دارد: همسر مقتول، چه شوهر باشد و چه زن، در شمار کسانی نیست که حق قصاص دارند؛ یعنی زوج یا زوجه از این حق برخوردار نیست.

این ماده فقط همان را بیان می‌کند که چه کسی صاحب حق قصاص است و همسر را از آن بیرون می‌گذارد. متن دربارهٔ سهم یا حقوق دیگر همسر در ارث چیزی نمی‌گوید و به مادهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی کشته شود و ورثهٔ او همسرش مریم و دو فرزندش باشند. بر اساس این ماده، فرزندان به‌عنوان ورثه می‌توانند صاحب حق قصاص باشند، ولی مریم چون همسر مقتول است حق قصاص ندارد.
فرض کنید مقتولی تنها همسرش مریم را به‌عنوان وارث داشته باشد. طبق این ماده، مریم به دلیل زوجه بودن، حق قصاص ندارد.

سؤالات پرتکرار

ولی دم یعنی چه کسی؟

طبق این ماده، ولی دم همان ورثهٔ مقتول است؛ یعنی حق قصاص در اختیار ورثهٔ او قرار می‌گیرد.

آیا همسر مقتول می‌تواند حق قصاص داشته باشد؟

نه؛ این ماده صریحاً می‌گوید زوج یا زوجهٔ مقتول حق قصاص ندارد.

با این ماده معلوم می‌شود همسر مقتول چه چیزی ارث می‌برد؟

نه؛ این ماده فقط دربارهٔ حق قصاص و اینکه ولی دم چه کسی است صحبت می‌کند و دربارهٔ مقدار یا سهم ارث چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←