ماده ۵۱۴ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه در اثر علل قهری مانند سیل و زلزله مانعی به وجود آید و موجب آسیب گردد، هیچکس ضامن نیست، گرچه شخص یا اشخاصی تمکن برطرف کردن آنها را داشته باشند و اگر سیل یا مانند آن، چیزی را به همراه آورد ولکن کسی آن را جایی نامناسب مانند جای اول یا در جای بدتری قرار دهد که موجب آسیب شود، عهده دار دیه است و اگر آن را از جای نامناسب بردارد و در جهت مصلحت عابران در جای مناسبتری قرار دهد ضامن نیست.

تبصره ۱

هرگاه مانع مزبور توسط شخصی به وجود آمده باشد تغییردهنده وضعیت به حالت مناسبتر نیز ضامن نیست.

تبصره ۲

افراد یا دستگاههایی که مسئولیت اصلاح یا رفع آثار اینگونه حوادث را برعهده دارند، در صورت تقصیر یا قصور قابل استناد در انجام وظیفه، ضامن میباشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ خسارتی است که از موانع ایجادشده در اثر حوادث قهری مثل سیل و زلزله پیش می‌آید. طبق متن، اگر چنین مانعی موجب آسیب شود، هیچ‌کس ضامن نیست، حتی اگر شخص یا اشخاصی توانایی برطرف کردن آن را داشته باشند.

اگر سیل چیزی را با خود بیاورد و کسی آن را در جای نامناسب (مثل همان جای اول یا جای بدتر) قرار دهد و از این کار آسیب ایجاد شود، آن شخص مسئول پرداخت دیه است. اما اگر آن را از جای نامناسب بردارد و برای مصلحت عابران در جای مناسب‌تری بگذارد، ضامن نیست.

تبصره ۱ می‌گوید اگر مانع را شخصی ایجاد کرده باشد، کسی که وضعیت را به حالت مناسب‌تر تغییر می‌دهد هم ضامن نیست. تبصره ۲ می‌گوید افراد یا دستگاه‌های مسئول اصلاح یا رفع آثار این حوادث، اگر در انجام وظیفه تقصیر یا قصور قابل استناد داشته باشند، ضامن‌اند.

مصادیق واقعی

سیل تنهٔ درختی را وسط پیاده‌رو می‌اندازد. علی آن را برمی‌دارد و برای اینکه عابران راحت عبور کنند، در کناری مناسب می‌گذارد. بر اساس این ماده، علی ضامن نیست.
سیل سنگی را به کنار خیابان می‌آورد. مریم آن را به وسط خیابان پرتردد منتقل می‌کند و باعث زمین خوردن و آسیب دیدن عابری می‌شود. در این حالت، مریم بر اساس این ماده مسئول پرداخت دیه است.

سؤالات پرتکرار

اگر سیل مانعی ایجاد کند و کسی آن را برندارد و کسی آسیب ببیند، چه کسی ضامن است؟

بر اساس این ماده، هیچ‌کس ضامن نیست، حتی اگر شخص یا اشخاصی توانایی برطرف کردن آن مانع را داشته باشند.

اگر کسی مانع را از جای نامناسب بردارد و در جای مناسب‌تری بگذارد، ضامن است؟

نه، در این حالت ضامن نیست؛ به شرط اینکه آن را در جهت مصلحت عابران در جای مناسب‌تری قرار دهد.

اگر دستگاه مسئول رفع آثار حادثه کوتاهی کند، ضامن است؟

طبق تبصره ۲، افراد یا دستگاه‌های مسئول اصلاح یا رفع آثار این‌گونه حوادث، در صورت تقصیر یا قصور قابل استناد در انجام وظیفه، ضامن هستند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←