ماده ۶۴۲ فصل نوزدهم‌ قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

(منسوخ ۱۳۹۱/۱۲/۱)- هر کس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از تادیه نفقه سایر اشخاص واجب‌ النفقه امتناع نماید دادگاه ‌او را از سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می ‌نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که توان مالی دارد، اما نفقهٔ (هزینهٔ زندگی) همسرش را در حالی که همسرش «تمکین» کرده — یعنی به وظایف زناشویی خود عمل می‌کند — نمی‌پردازد. همچنین دربارهٔ کسی است که با داشتن توان مالی، از پرداخت نفقهٔ سایر «اشخاص واجب‌النفقه» خود (کسانی که نفقه‌شان بر عهدهٔ اوست) خودداری می‌کند. مجازاتی که در همین متن آمده، حبس از سه ماه و یک روز تا پنج ماه است.

در ابتدای همین متنی که داده شده، عبارت «(منسوخ ۱۳۹۱/۱۲/۱)» دیده می‌شود. من دربارهٔ معنای دقیق این عبارت، آثار آن یا وضعیت فعلی اعتبار این ماده اظهارنظر نمی‌کنم و فقط همان چیزی را که در متن آمده گزارش می‌کنم. این متن تبصره‌ای ندارد و به مادهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مفاهیمی مثل «تمکین» و «اشخاص واجب‌النفقه» در همین متن توضیح داده نشده‌اند؛ بنابراین از خود این متن بیش از آنچه گفته شد برنمی‌آید. مثلاً روشن نیست این مقرره دربارهٔ چه کسانی غیر از زن و شوهر سخن می‌گوید، چون تعریف واجب‌النفقه در متن نیامده است.

مصادیق واقعی

علی توان مالی دارد، اما نفقهٔ همسرش مریم را که تمکین کرده پرداخت نمی‌کند؛ بر اساس این متن، دادگاه می‌تواند او را به حبس از سه ماه و یک روز تا پنج ماه محکوم کند.
حسن با اینکه توان مالی دارد، از پرداخت نفقهٔ یکی از اشخاص واجب‌النفقه‌اش خودداری می‌کند؛ در این متن برای این کار هم همان مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا پنج ماه پیش‌بینی شده است.

سؤالات پرتکرار

مجازات کسی که با داشتن توان مالی نفقهٔ همسرش را نمی‌دهد چقدر است؟

بر اساس همین متن، دادگاه او را از سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می‌کند.

اگر زن تمکین نکرده باشد، باز هم این ماده اعمال می‌شود؟

در متن این ماده، عدم پرداخت نفقهٔ زن «در صورت تمکین» موضوع حکم قرار گرفته است؛ متن دربارهٔ حالتی که تمکین وجود ندارد هیچ حکمی بیان نکرده است.

منظور از «منسوخ ۱۳۹۱/۱۲/۱» در ابتدای این متن چیست؟

این عبارت در همان متنی آمده که به من داده شده است؛ من دربارهٔ معنای دقیق، جزئیات یا وضعیت کنونی اعتبار این ماده نمی‌توانم اظهارنظر کنم.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←