ماده ۲۲ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

انحلال شخص حقوقی و مصادره اموال آن زمانی اعمال می‌شود که برای ارتکاب جرم، به وجود آمده یا با انحراف از هدف مشروع نخستین، فعالیت خود را منحصراً در جهت ارتکاب جرم تغییر داده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «شخص حقوقی» است؛ یعنی نهادهایی مثل شرکت‌ها که خودشان شخصیت حقوقی جداگانه دارند. طبق این متن، دو کار سنگین می‌تواند انجام شود: انحلال آن شخص حقوقی و مصادرهٔ اموال آن.

این کارها فقط در دو حالت اعمال می‌شود: اول اینکه شخص حقوقی برای ارتکاب جرم به وجود آمده باشد؛ دوم اینکه در آغاز هدف مشروع داشته، اما از آن هدف منحرف شده و فعالیت خود را منحصراً در جهت ارتکاب جرم تغییر داده باشد.

نکتهٔ مهم این است که متن روی «منحصراً» تأکید دارد؛ یعنی فعالیت شخص حقوقی باید فقط و فقط در مسیر ارتکاب جرم قرار گرفته باشد.

مصادیق واقعی

فرض کنید شرکتی با نام «الف» تنها برای انجام کلاهبرداری تشکیل شده باشد؛ بر اساس این متن، انحلال و مصادرهٔ اموال آن اعمال می‌شود.
فرض کنید شرکت «ب» ابتدا برای کار مشروع تأسیس شده، اما بعداً هدف مشروع را رها کرده و فعالیتش را فقط به ارتکاب جرم اختصاص داده باشد؛ این ماده دربارهٔ آن مطرح می‌شود.

سؤالات پرتکرار

این ماده دربارهٔ چه کسی است؟

دربارهٔ «شخص حقوقی» است؛ مانند نهادها یا شرکت‌هایی که شخصیت حقوقی دارند.

چه زمانی انحلال و مصادره اموال اعمال می‌شود؟

زمانی که شخص حقوقی برای ارتکاب جرم به وجود آمده باشد، یا با انحراف از هدف مشروع نخستین، فعالیت خود را منحصراً در جهت ارتکاب جرم تغییر داده باشد.

اگر شخص حقوقی هم فعالیت مشروع و هم جرم انجام دهد، این ماده اعمال می‌شود؟

متن می‌گوید فعالیت باید منحصراً در جهت ارتکاب جرم تغییر داده باشد؛ بنابراین صرف انجام جرم در کنار فعالیت مشروع، شرایطی که در این متن آمده را نشان نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←