ماده ۵۸۹ فصل یازدهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورتی که حکام محاکم به واسطه ارتشاء حکم به مجازاتی اشد از مجازات مقرر در قانون داده باشند علاوه بر مجازات ارتشاء حسب مورد به مجازات مقدار زائدی که مورد حکم واقع شده محکوم خواهند شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ قاضی‌هایی است که در ازای رشوه (ارتشاء) حکمی سنگین‌تر از آنچه قانون تعیین کرده صادر می‌کنند. در چنین حالتی، قاضی دو مجازات می‌گیرد: یکی مجازات خودِ رشوه گرفتن، و دیگری مجازات «مقدار زائدی» که در حکم به آن ظلم شده است؛ یعنی بخشی که بیش از اندازهٔ قانونی بوده.

عبارت «حسب مورد» در متن نشان می‌دهد که نوع و میزان این مجازات دوم بسته به شرایط پرونده تعیین می‌شود، و متن این ماده خودش مقدار یا نوع مشخصی را تعیین نکرده است.

این ماده به مادهٔ دیگری ارجاع نداده است. تنها نکتهٔ مبهم متن، همان عبارت «حسب مورد» است که معیار روشنی برای تعیین مجازات دوم به دست نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنید قاضی «علی» از «مریم» رشوه بگیرد و به جای حکم قانونی، مجازات سنگین‌تری برای او تعیین کند. طبق این ماده، علی هم برای رشوه و هم برای آن مقدار اضافه‌ای که در حکم آمده، محکوم می‌شود.
فرض کنید قاضی «حسن» در ازای رشوه، در پروندهٔ «رضا» مجازاتی بیش از آنچه قانون گفته صادر کند. این ماده می‌گوید حسن علاوه بر مجازات ارتشاء، به مجازات مقدار زائد هم محکوم خواهد شد.

سؤالات پرتکرار

اگر قاضی رشوه بگیرد ولی حکم سنگین‌تر از قانون ندهد، این ماده اعمال می‌شود؟

این ماده فقط حالتی را گفته که قاضی به واسطهٔ ارتشاء حکم به مجازاتی شدیدتر از مجازات مقرر در قانون داده باشد. دربارهٔ حالت‌های دیگر این متن چیزی نگفته است.

قاضی در این حالت چند مجازات می‌گیرد؟

طبق متن، علاوه بر مجازات ارتشاء، به مجازات مقدار زائدی که مورد حکم واقع شده هم محکوم می‌شود.

میزان مجازات دوم چقدر است؟

متن این ماده مقدار یا نوع مشخصی را تعیین نکرده و فقط گفته «حسب مورد» به مجازات مقدار زائد محکوم می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←