ماده ۱۲۴ فصل اول قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی شروع به جرمی نماید و به اراده خود آن را ترک کند به اتهام شروع به آن جرم، تعقیب نمی‌شود لکن اگر همان مقدار رفتاری که مرتکب شده است جرم باشد به مجازات آن محکوم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که «شروع به جرم» کرده است، یعنی کارهایی انجام داده که او را به سوی ارتکاب یک جرم برده، ولی جرم را کامل نکرده است. اگر این شخص به خواست و ارادهٔ خودش از ادامهٔ کار دست بکشد، به اتهام «شروع به همان جرم» تحت پیگرد و تعقیب قرار نمی‌گیرد.

اما یک استثنا هم وجود دارد: اگر همان مقدار کارهایی که او تا لحظهٔ ترک انجام داده، خودش به‌تنهایی یک جرم باشد، فقط به خاطر همان کارها و به مجازات همان جرم محکوم می‌شود. یعنی بخشش از تعقیب مربوط به جرم ناتمام است، نه مربوط به کارهایی که در عمل انجام شده و خودشان جرم هستند.

نکته: این ماده تبصره ندارد. همچنین شرط مهم این حکم، ترک کردن «به ارادهٔ خود» است؛ متن ماده دربارهٔ حالت‌هایی که ترک ناشی از ارادهٔ شخص نباشد چیزی نگفته و در این باره ساکت است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی قصد دارد وارد خانه‌ای شود و اموال داخل آن را بردارد. او در راه ورود است که خودش پشیمان می‌شود و برمی‌گردد. چون به ارادهٔ خودش از ادامهٔ کار دست کشیده، به اتهام شروع به آن جرم تعقیب نمی‌شود.
در همان مثال، اگر علی پیش از پشیمان شدن، در خانه را شکسته باشد و همین در را شکستن و ورود به ملک دیگری، خودش جرم باشد، او به مجازات همان کار (نه به اتهام شروع به جرم اصلی) محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی شروع به جرم کند ولی خودش تصمیم بگیرد ادامه ندهد، مجازات می‌شود؟

به اتهام شروع به آن جرم تعقیب نمی‌شود.

اگر همان کارهایی که تا حالا انجام داده خودشان جرم باشند چه اتفاقی می‌افتد؟

به مجازات همان جرم محکوم می‌شود.

اگر شخص به ارادهٔ خودش نباشد و کس دیگری او را از ادامهٔ کار منصرف کند؟

این ماده فقط حالت «به اراده خود ترک کردن» را گفته و دربارهٔ حالت‌های دیگر چیزی بیان نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←