ماده ۲۸۹ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جنایت بر نفس، عضو و منفعت بر سه قسم عمدی، شبه عمدی و خطای محض است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک تعریف کلی می‌دهد: هر جنایتی که بر «نفس» (جان و زندگی)، بر «عضو» (بخشی از بدن) و بر «منفعت» (بهره‌ای که از بدن برده می‌شود) وارد شود، از نظر این قانون در یکی از سه دسته قرار می‌گیرد: عمدی، شبه عمدی، و خطای محض.

این ماده فقط همین تقسیم‌بندی سه‌گانه را بیان می‌کند و خودِ این سه اصطلاح را توضیح نمی‌دهد؛ یعنی از متن همین ماده برنمی‌آید که هر دسته چه ویژگی‌هایی دارد یا چه تفاوتی با دیگری دارد. همچنین حکم، مجازات یا شرط خاصی در آن ذکر نشده است. این ماده تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به مریم آسیب جسمی وارد کرده است. برای اینکه مشخص شود با این کار چه برخوردی می‌شود، ابتدا باید روشن شود این جنایت در کدام‌یک از سه قسم عمدی، شبه عمدی یا خطای محض قرار می‌گیرد.
فرض کنید آسیب واردشده به بدن مریم باعث از دست رفتن بخشی از توانایی او (یعنی یک منفعت) شده است؛ طبق همین متن، این جنایت هم یکی از سه قسم عمدی، شبه عمدی یا خطای محض خواهد بود.

سؤالات پرتکرار

این ماده می‌گوید انواع جنایت چند قسم است؟

طبق همین متن، سه قسم: عمدی، شبه عمدی و خطای محض.

جنایت بر چه چیزهایی مشمول این تقسیم‌بندی می‌شود؟

بر اساس این متن، جنایت بر نفس، جنایت بر عضو و جنایت بر منفعت.

فرق بین شبه عمدی و خطای محض در این ماده توضیح داده شده است؟

نه؛ این ماده فقط نام این سه قسم را برده و هیچ توضیحی دربارهٔ تفاوت آن‌ها یا شرایط هرکدام نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←