ماده ۳۷۲ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی آسیبی به شخصی وارد کند به گونه ای که وی را در حکم مرده قرار دهد و تنها آخرین رمق حیات در او باقی بماند و در این حال دیگری با انجام رفتاری به حیات غیرمستقر او پایان دهد نفر اول قصاص می‌شود و نفر دوم به مجازات جنایت بر میت محکوم می‌گردد. حکم این ماده و ماده(۳۷۱) این قانون در مورد جنایات غیرعمدی نیز جاری است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به حالتی می‌پردازد که یک نفر آن‌قدر به کسی آسیب می‌زند که او در حکم مرده قرار می‌گیرد و فقط آخرین رمق حیات در او می‌ماند. در این حالت اگر شخص دیگری با کاری که انجام می‌دهد به همان زندگی بسیار ضعیف و ناپایدار پایان دهد، تکلیف هر دو نفر روشن شده است: نفر اول که آسیب شدید را وارد کرده قصاص می‌شود و نفر دوم که به زندگی باقی‌ماندهٔ او پایان داده، به مجازات «جنایت بر میت» محکوم می‌گردد.

یعنی طبق همین متن، پایان دادن به حیاتی که در حکم نبودن است، قتل محسوب نمی‌شود؛ بلکه جرمی است که برای آن، مجازات جنایت بر میت در نظر گرفته شده است. همچنین ماده می‌گوید حکم همین ماده و ماده ۳۷۱ این قانون در جنایات غیرعمدی هم جاری است.

دربارهٔ ماده ۳۷۱ فقط می‌توان گفت این ماده به آن ارجاع داده است؛ محتوای آن ماده در این متن نیامده و از آن اطلاعی نداریم. همچنین متن روشن نمی‌کند که مرز دقیق «حکم مرده» و «آخرین رمق حیات» چگونه مشخص می‌شود.

مصادیق واقعی

علی چنان ضربهٔ شدیدی به مریم وارد می‌کند که او در حکم مرده قرار می‌گیرد و فقط آخرین رمق حیات در او مانده است. سپس حسن با انجام رفتاری به همان زندگی ناپایدار پایان می‌دهد؛ طبق این ماده علی قصاص می‌شود و حسن به مجازات جنایت بر میت محکوم می‌گردد.
اگر فرض کنیم این وضعیت در نتیجه یک رفتار غیرعمدی پیش آمده باشد، همین ماده می‌گوید حکم آن (و حکم ماده ۳۷۱) در جنایات غیرعمدی هم جاری است.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که در حکم مرده است و فقط آخرین رمق حیات دارد، توسط شخص دیگری بمیرد، آن شخص به چه چیزی محکوم می‌شود؟

طبق این ماده، به مجازات جنایت بر میت محکوم می‌گردد، نه به عنوان قتل.

نفر اولی که آن آسیب شدید را وارد کرده چه سرنوشتی دارد؟

طبق این ماده، نفر اول قصاص می‌شود.

آیا این حکم فقط برای جنایات عمدی است؟

نه؛ در پایان ماده آمده که حکم این ماده و ماده ۳۷۱ این قانون در جنایات غیرعمدی نیز جاری است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←