ماده ۳۷۱ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی آسیبی به شخصی وارد کند و بعد از آن دیگری او را به قتل برساند قاتل همان نفر دوم است اگرچه آسیب سابق به تنهایی موجب مرگ میگردید و اولی فقط به قصاص عضو محکوم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به حالتی می‌پردازد که دو نفر پشت سر هم به یک شخص آسیب می‌زنند: نفر اول او را مجروح یا زخمی می‌کند و بعد از آن، نفر دوم او را می‌کشد. در این حالت، مسئولیت قتل (کشتن) بر عهدهٔ نفر دوم است و او قاتل شمرده می‌شود.

نکتهٔ مهم این است که حتی اگر آسیب نفر اول به‌تنهایی هم به‌اندازه‌ای شدید بود که خودش می‌توانست باعث مرگ شود، باز هم قاتل نفر دوم است. نفر اول فقط به خاطر همان عضوی که آسیب زده، به «قصاص عضو» محکوم می‌شود؛ یعنی مجازات او محدود به همان ضربه یا جراحت است، نه کشتن.

«قصاص عضو» یعنی مجازات معادل همان آسیب به عضو بدن، مثلاً در برابر شکستن دست، دست او هم شکسته می‌شود.

مصادیق واقعی

علی دست مریم را می‌شکند و پس از آن رضا مریم را می‌کشد. در اینجا قاتل رضا است و علی فقط به خاطر شکستن دست، به قصاص عضو محکوم می‌شود.
حسن ضربه‌ای به سر سعید وارد می‌کند که به‌تنهایی هم می‌توانست کشنده باشد، اما پیش از مرگ، کریم سعید را می‌کشد. طبق این ماده، قاتل کریم است و حسن فقط به خاطر همان آسیب سر، قصاص عضو می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر ضربهٔ نفر اول به‌تنهایی کشنده بود، آیا او قاتل شناخته می‌شود؟

نه؛ طبق این ماده قاتل همان نفر دوم است، حتی اگر آسیب سابق به‌تنهایی موجب مرگ می‌گردید.

نفر اول در این حالت چه مجازاتی دارد؟

او فقط به قصاص عضو محکوم می‌شود؛ یعنی مجازات معادل همان آسیب عضوی که وارد کرده است.

اگر دو نفر پشت سر هم به یک شخص آسیب بزنند و او بمیرد، مسئولیت قتل با کیست؟

مسئولیت قتل با نفر دوم است، یعنی کسی که بعد از آسیب نفر اول، او را به قتل رسانده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←