ماده ۳۷۰ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ثابت نبودن حق قصاص بر بعضی از شرکا، به هر دلیل، مانند فقدان شرطی از شرایط معتبر در قصاص یا غیر عمدی بودن جنایت نسبت به او، مانع از حق قصاص بر دیگر شرکا نیست و هریک از شرکا حکم خود را دارند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که چند نفر با هم در یک جنایت (جرم) مشارکت کرده‌اند، اما شرایط قصاص برای همهٔ آن‌ها یکسان نیست. می‌گوید اگر به هر دلیلی حق قصاص برای بعضی از این شرکا ثابت نباشد، این موضوع جلوی قصاص شدن دیگر شرکا را نمی‌گیرد.

متن قانون دو نمونه از این «دلیل‌ها» را نام می‌برد: نبودن یکی از شرط‌های معتبر در قصاص، یا غیرعمدی بودن جنایت نسبت به آن شخص خاص. اما با عبارت «به هر دلیل» روشن می‌کند که این فهرست محدود نیست.

نتیجهٔ کلی این است که هر شریک جداگانه و بر اساس وضعیت خودش بررسی می‌شود؛ یعنی سرنوشت یکی از شرکا به سرنوشت بقیه گره نخورده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم و حسن با هم در یک جنایت شرکت کرده‌اند. جنایت نسبت به علی غیرعمدی است، پس قصاص دربارهٔ او مطرح نیست؛ اما نسبت به مریم و حسن عمدی است. بر اساس این ماده، همین که قصاص برای علی ثابت نیست، باعث نمی‌شود مریم و حسن هم از قصاص معاف شوند.
فرض کنید دو نفر با هم در جنایتی شرکت کرده‌اند و یکی از آن‌ها یکی از شرط‌های معتبر قصاص را ندارد. این ماده می‌گوید نبودن قصاص برای او مانع قصاص شریک دیگرش نیست و هرکدام حکم خودش را دارد.

سؤالات پرتکرار

اگر قصاص برای یکی از شرکا ثابت نشود، آیا بقیهٔ شرکا هم قصاص نمی‌شوند؟

نه. بر اساس این ماده، ثابت نبودن حق قصاص بر بعضی از شرکا مانع از حق قصاص بر دیگر شرکا نیست و هرکدام از شرکا حکم خودشان را دارند.

اگر جنایت نسبت به یکی از شرکا غیرعمدی باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

متن قانون غیرعمدی بودن جنایت نسبت به یک شریک را یکی از نمونه‌های «ثابت نبودن حق قصاص» آورده است و می‌گوید این موضوع مانع قصاص بر دیگر شرکا نیست.

این ماده دقیقاً می‌گوید چه دلایلی باعث می‌شود قصاص برای یکی از شرکا ثابت نباشد؟

نه، فهرست کاملی نداده است. فقط دو نمونه (فقدان شرطی از شرایط معتبر در قصاص، و غیرعمدی بودن جنایت نسبت به او) را نام برده و با عبارت «به هر دلیل» نشان می‌دهد که دلیلی خاصی را محدود نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←