ماده ۳۶۹ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

قتل یا هر جنایت دیگر، می‌تواند نسبت به هر یک از شرکا حسب مورد عمدی، شبه عمدی یا خطای محض باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «شرکت در جنایت» است؛ یعنی وقتی چند نفر با هم در یک قتل یا جنایت دیگر دخالت دارند. می‌گوید نوع آن جنایت برای هر یک از این افراد جداگانه سنجیده می‌شود؛ بنابراین ممکن است عمل یک نفر عمدی، عمل نفر دیگر شبه‌عمدی و عمل نفر سوم خطای محض شمرده شود.

به زبان ساده، این ماده اجازه می‌دهد که وضعیت هر شریک به‌طور مستقل بررسی شود و همهٔ شرکا لزوماً یک نوع جنایت واحد ندارند. متن ماده فقط همین حکم کلی را بیان می‌کند و دربارهٔ جزئیات، شرایط یا آثار آن توضیح بیشتری نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی، مریم و حسن در یک حادثه منجر به قتل دخالت داشته باشند. بر اساس این ماده، ممکن است عمل علی عمدی، عمل مریم شبه‌عمدی و عمل حسن خطای محض ارزیابی شود.
فرض کنید دو نفر با هم در وارد کردن آسیب به شخصی نقش دارند؛ نوع جنایت هر کدام جداگانه بررسی می‌شود و ممکن است برای یکی عمدی و برای دیگری غیرعمدی باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر چند نفر با هم در یک قتل دست داشته باشند، آیا همه به یک شکل مجازات می‌شوند؟

این ماده می‌گوید نوع جنایت برای هر شریک جداگانه و «حسب مورد» عمدی، شبه‌عمدی یا خطای محض تعیین می‌شود؛ پس یکسان بودن وضعیت همهٔ شرکا از متن این ماده برداشت نمی‌شود.

منظور از «حسب مورد» در این ماده چیست؟

یعنی نوع جنایت برای هر شریک بر اساس وضعیت خود او تعیین می‌شود، نه یکسان برای همه.

آیا این ماده فقط دربارهٔ قتل است؟

نه؛ متن ماده می‌گوید «قتل یا هر جنایت دیگر»، پس حکم آن به جنایت‌های دیگر هم اشاره دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←