ماده ۷۴۷ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

[ماده ۱۹ قانون جرایم رایانه‌ای]- در موارد زیر، چنانچه جرائم رایانه‌ای به نام شخص حقوقی و در راستای منافع آن ارتکاب یابد، شخص حقوقی دارای مسئولیت کیفری خواهد بود: الف) هرگاه مدیر شخص حقوقی مرتکب جرم رایانه‌ای شود. ب) هرگاه مدیر شخص حقوقی دستور ارتکاب جرم رایانه‌ای را صادر کند و جرم به وقوع بپیوندد. ج) هرگاه یکی از کارمندان شخص حقوقی با اطلاع مدیر یا در اثر عدم نظارت وی مرتکب جرم رایانه‌ای شود. د) هرگاه تمام یا قسمتی از فعالیت شخص حقوقی به ارتکاب جرم رایانه‌ای اختصاص یافته باشد.

تبصره ۱

منظور از مدیر کسی است که اختیار نمایندگی یا تصمیم‌گیری یا نظارت بر شخص حقوقی را دارد.

تبصره ۲

مسئولیت کیفری شخص حقوقی مانع مجازات مرتکب نخواهد بود و در صورت نبود شرایط صدر ماده و عدم انتساب جرم به شخص خصوصی فقط شخص حقیقی مسئول خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این متن می‌گوید اگر جرائم رایانه‌ای به نام یک شخص حقوقی (مثل شرکت) و در راستای منافع آن انجام شود، در چهار حالت خودِ شخص حقوقی هم مسئولیت کیفری دارد: مدیر خودش جرم رایانه‌ای را مرتکب شود؛ مدیر دستور ارتکاب جرم را بدهد و جرم واقع شود؛ یکی از کارمندان با اطلاع مدیر یا در اثر عدم نظارت او جرم را مرتکب شود؛ یا تمام یا بخشی از فعالیت شخص حقوقی به ارتکاب جرم رایانه‌ای اختصاص یافته باشد.

تبصره ۱ توضیح می‌دهد که «مدیر» کسی است که اختیار نمایندگی، تصمیم‌گیری یا نظارت بر شخص حقوقی را دارد. تبصره ۲ می‌گوید مسئولیت کیفری شخص حقوقی مانع مجازات مرتکب نمی‌شود؛ و اگر شرایط ابتدای ماده وجود نداشته باشد و جرم به «شخص خصوصی» منتسب نباشد، فقط شخص حقیقی مسئول خواهد بود. در متن، منظور از «شخص خصوصی» کاملاً روشن نیست و همین عبارت به‌صورت متن آمده است.

مصادیق واقعی

علی مدیر شرکت «الف» است و به مریم کارمند دستور می‌دهد برای منافع شرکت یک جرم رایانه‌ای انجام دهد و آن جرم واقع می‌شود. طبق بند «ب» این ماده، شرکت هم مسئولیت کیفری دارد.
مریم کارمند شرکت «ب» بدون اطلاع مدیر و بدون اینکه عدم نظارت مدیر مطرح باشد جرم رایانه‌ای انجام می‌دهد و شرایط ابتدای ماده هم وجود ندارد. طبق تبصره ۲، اگر جرم به «شخص خصوصی» منتسب نباشد، فقط خود مریم به‌عنوان شخص حقیقی مسئول است.

سؤالات پرتکرار

منظور از «مدیر» در این ماده کیست؟

طبق تبصره ۱، مدیر کسی است که اختیار نمایندگی، تصمیم‌گیری یا نظارت بر شخص حقوقی را دارد.

اگر کارمند شرکت جرم رایانه‌ای کند، آیا شرکت هم مسئول است؟

طبق بند «ج» فقط در صورتی که کارمند با اطلاع مدیر یا در اثر عدم نظارت او مرتکب جرم رایانه‌ای شود، شخص حقوقی مسئولیت کیفری دارد.

اگر شخص حقوقی مسئول شناخته شود، آیا مرتکب هم مجازات می‌شود؟

طبق تبصره ۲، مسئولیت کیفری شخص حقوقی مانع مجازات مرتکب نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←