ماده ۷۶۵ مبحث چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

[ماده ۳۷ قانون جرایم رایانه‌ای]- (منسوخ ۱۳۹۳/۷/۸)- تفتیش و توقیف داده ها یا سامانه های رایانه ای و مخابراتی در حضور متصرفان قانونی یا اشخاصی که به نحوی آنها را تحت کنترل قانونی دارند، نظیر متصدیان سامانه ها انجام خواهد شد. در غیر این صورت، قاضی با ذکر دلایل دستور تفتیش و توقیف بدون حضور اشخاص مذکور را صادر خواهد کرد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این متن می‌گوید وقتی قرار است داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی (مثل سرورها، کامپیوترها، سامانه‌های پیام‌رسان یا شبکه‌های ارتباطی) تفتیش (جست‌وجو) و توقیف (ضبط) شوند، این کار باید در حضور کسانی انجام شود که به‌طور قانونی آن‌ها را در اختیار دارند یا به نوعی تحت کنترل قانونی‌شان است؛ نمونه‌ای که خود متن آورده، متصدیان سامانه‌ها (مدیران سامانه) است.

اگر چنین اشخاصی حضور نداشته باشند، انجام تفتیش و توقیف بدون آن‌ها تنها با دستور قاضی ممکن است و قاضی باید در دستورش دلایل این کار را ذکر کند.

نکته: در عنوان همین متن عبارتی دربارهٔ «منسوخ» بودن و اشاره به ماده ۳۷ قانون جرایم رایانه‌ای دیده می‌شود. من دربارهٔ اینکه این متن الان معتبر است یا نه اظهارنظر نمی‌کنم و فقط محتوای همین متن را توضیح می‌دهم.

مصادیق واقعی

فرض کنید شرکت کوچکی به نام علی داده‌هایش روی چند کامپیوتر اداری است. اگر مقام قضایی بخواهد این داده‌ها را تفتیش و توقیف کند، طبق این متن باید این کار در حضور علی (که متصرف قانونی آن سیستم‌ها است) یا مسئول فناوری اطلاعات شرکت انجام شود.
فرض کنید یک سامانه پیام‌رسان مدیر فنی به نام مریم دارد. اگر قرار باشد داده‌های این سامانه توقیف شود، بر اساس این متن این کار در حضور مریم یا کسی که قانوناً سامانه را در کنترل دارد انجام می‌شود؛ در غیر این صورت قاضی با ذکر دلایل، دستور انجام آن بدون حضور این افراد را صادر می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر من متصرف قانونی کامپیوترم باشم، آیا تفتیش و توقیف داده‌های آن باید در حضور خودم انجام شود؟

طبق این متن، بله؛ تفتیش و توقیف داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی در حضور متصرفان قانونی یا اشخاصی که آن‌ها را تحت کنترل قانونی دارند انجام می‌شود.

اگر متصرف قانونی یا کنترل‌کننده سامانه در دسترس نباشد چه اتفاقی می‌افتد؟

در این حالت، قاضی می‌تواند دستور تفتیش و توقیف بدون حضور آن اشخاص را صادر کند، مشروط بر اینکه دلایل این تصمیم را ذکر کند.

قاضی وقتی دستور تفتیش و توقیف بدون حضور آن اشخاص را می‌دهد، چه چیزی باید در دستور بیاورد؟

بر اساس همین متن، قاضی باید دلایل خود را در دستور ذکر کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←