ماده ۱۲ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

حکم به مجازات یا اقدام تامینی و تربیتی و اجرای آنها باید از طریق دادگاه صالح، به موجب قانون و با رعایت شرایط و کیفیات مقرر در آن باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ کلی می‌گوید: مجازات کردن یک فرد، یا اعمال اقدام تامینی و تربیتی (یعنی تدابیری که برای اصلاح یا پیشگیری از تکرار جرم در نظر گرفته می‌شود) و همچنین اجرای این‌ها، تنها از راه دادگاه صالح ممکن است.

به زبان ساده، هیچ مجازاتی نمی‌تواند بدون تصمیم دادگاهی که صلاحیت دارد، و بدون اینکه قانون آن را پیش‌بینی کرده باشد، صادر یا اجرا شود. همچنین هنگام صدور و اجرای مجازات باید همان شرایط و کیفیت‌هایی که قانون گفته رعایت شود.

این متن خودش شرایط و کیفیت‌ها را نام نمی‌برد و تنها به این اشاره می‌کند که باید بر اساس قانون و در دادگاه صالح باشد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی بدون اینکه پرونده‌اش در دادگاه صالح رسیدگی شود و رأیی صادر گردد، از سوی یک نهاد دیگر مجازات شود. طبق این ماده، صدور و اجرای آن مجازات باید از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد.
فرض کنید مریم پس از صدور رأی از دادگاه صالح، جزای تعیین‌شده باید اجرا شود. این ماده می‌گوید اجرای آن هم باید بر پایهٔ قانون و با رعایت شرایط و کیفیت‌های مقرر در آن انجام شود.

سؤالات پرتکرار

آیا کسی می‌تواند بدون حکم دادگاه مجازات شود؟

طبق این متن، حکم به مجازات باید از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد؛ پس صدور آن از راه دادگاه صالح پیش‌بینی شده است.

آیا اجرای مجازات هم شرایط خاصی دارد؟

بله، این ماده می‌گوید اجرای مجازات نیز باید از طریق دادگاه صالح، به موجب قانون و با رعایت شرایط و کیفیات مقرر در آن باشد. خودِ این شرایط در همین متن توضیح داده نشده است.

«اقدام تامینی و تربیتی» در این ماده به چه معناست؟

این متن فقط عنوان «اقدام تامینی و تربیتی» را کنار مجازات آورده و حکم کرده که صدور و اجرای آن هم باید از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد؛ توضیح بیشتری دربارهٔ مفهوم آن در همین متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←