ماده ۳۱۸ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر شاکی اقامه قسامه نکند و از مطالبه قسامه از متهم نیز خودداری ورزد، متهم در جنایات عمدی، با تامین مناسب و در جنایات غیرعمدی، بدون تامین آزاد می‌شود لکن حق اقامه قسامه یا مطالبه آن برای شاکی باقی میماند.

تبصره

در مواردی که تامین گرفته می‌شود، حداکثر سه ماه به شاکی فرصت داده می‌شود تا اقامه قسامه نماید یا از متهم مطالبه قسامه کند و پس از پایان مهلت از تامین اخذ شده رفع اثر می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که «شاکی» (کسی که علیه دیگری ادعای جنایت دارد) نه خودش «قسامه» اقامه می‌کند و نه از متهم می‌خواهد که قسامه انجام دهد. قسامه یکی از راه‌های اثبات جنایت است که در عنوان همین فصل به آن اشاره شده است. در این حالت، تکلیف متهم بر اساس نوع جنایت فرق می‌کند: در جنایت‌های عمدی، متهم با گرفتن «تامین مناسب» آزاد می‌شود؛ یعنی باید تضمینی بگذارد تا آزاد شود. اما در جنایت‌های غیرعمدی، متهم بدون هیچ تامینی آزاد می‌شود.

نکتهٔ مهم این است که با این کار حق شاکی از بین نمی‌رود؛ او همچنان می‌تواند بعداً قسامه اقامه کند یا از متهم بخواهد قسامه انجام دهد. تبصرهٔ این ماده هم توضیح می‌دهد که در مواردی که تامین گرفته می‌شود، به شاکی حداکثر سه ماه فرصت داده می‌شود تا قسامه اقامه کند یا از متهم مطالبهٔ قسامه کند. اگر این مهلت تمام شود، از تامین گرفته‌شده رفع اثر می‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی ادعا می‌کند مریم مرتکب جنایتی عمدی علیه او شده است. اگر علی نه خودش قسامه اقامه کند و نه از مریم بخواهد قسامه انجام دهد، مریم با گذاشتن تامین مناسب آزاد می‌شود؛ ولی علی حق دارد بعداً قسامه اقامه کند یا آن را از مریم مطالبه کند.
فرض کنید حسن ادعا می‌کند سارا در یک جنایت غیرعمدی مقصر است. اگر حسن قسامه اقامه نکند و از سارا هم مطالبهٔ قسامه نکند، سارا بدون تامین آزاد می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر شاکی قسامه اقامه نکند و از متهم هم نخواهد قسامه انجام دهد، چه اتفاقی می‌افتد؟

در جنایت‌های عمدی، متهم با تامین مناسب آزاد می‌شود و در جنایت‌های غیرعمدی، بدون تامین آزاد می‌شود. در هر دو حالت حق شاکی برای اقامه قسامه یا مطالبهٔ آن باقی می‌ماند.

اگر برای متهم تامین گرفته شود، شاکی چقدر فرصت دارد؟

طبق تبصره، حداکثر سه ماه فرصت دارد تا قسامه اقامه کند یا از متهم مطالبهٔ قسامه کند.

بعد از تمام شدن مهلت سه ماهه چه می‌شود؟

طبق تبصره، پس از پایان مهلت، از تامین اخذشده رفع اثر می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←