ماده ۶۲۹ فصل هفدهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

(منسوخ ۱۳۹۲/۲/۱)- در موارد ذیل قتل عمدی به شرط آن که دفاع متوقف به قتل باشد مجازات نخواهد داشت: الف- دفاع از قتل یا ضرب و جرح شدید یا آزار شدید یا دفاع از هتک ناموس خود و اقارب. ب- دفاع در مقابل کسی که درصدد هتک عرض و ناموس دیگری به اکراه و عنف برآید. ج- دفاع در مقابل کسی که درصدد سرقت و ربودن انسان یا مال او برآید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این متن دربارهٔ مادهٔ ۶۲۹ است و می‌گوید در سه حالت، اگر کسی برای دفاع از خود یا دیگری مرتکب قتل عمد شود و دفاع او تنها با قتل امکان‌پذیر بوده باشد، مجازات نمی‌شود. شرط اصلی این است که دفاع «متوقف به قتل» باشد؛ یعنی راه دیگری برای دفع حمله وجود نداشته باشد.

حالت‌های گفته‌شده عبارت‌اند از: دفاع در برابر قتل، ضرب و جرح شدید یا آزار شدید، و دفاع از تجاوز به ناموس خود یا نزدیکان (بند الف)؛ دفاع در برابر کسی که با زور و اکراه قصد تجاوز به ناموس دیگری را دارد (بند ب)؛ و دفاع در برابر کسی که قصد سرقت یا ربودن انسان یا مال او را دارد (بند ج).

در ابتدای همین متن عبارت «منسوخ ۱۳۹۲/۲/۱» نوشته شده است. من دربارهٔ معنای این برچسب، اعتبار یا آثار آن اظهارنظر نمی‌کنم و فقط همان را که در متن آمده بازگو می‌کنم. این ماده تبصره‌ای ندارد و متن آن به مادهٔ دیگری ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی در خیابان با کسی روبه‌رو می‌شود که به او حمله کرده و می‌خواهد او را بکشد؛ اگر دفاع علی در همان لحظه فقط با کشتن مهاجم ممکن باشد، بر اساس این متن مجازات نمی‌شود.
مریم می‌بیند شخصی با زور و اکراه قصد تجاوز به ناموس فرد دیگری را دارد و برای دفاع از او، تنها راه نجات، قتل آن مهاجم است؛ این متن برای چنین دفاعی مجازات تعیین نکرده است.

سؤالات پرتکرار

اگر برای دفاع از خودم کسی را بکشم، مجازات می‌شوم؟

بر اساس این متن، اگر دفاع شما در برابر قتل، ضرب و جرح شدید یا آزار شدید باشد و دفاع فقط با قتل امکان‌پذیر بوده باشد، مجازاتی نخواهد داشت. اگر شرایط گفته‌شده در متن وجود نداشته باشد، این متن چیزی دربارهٔ آن نگفته است.

آیا دفاع از مال هم در این ماده آمده است؟

بله، در بند ج از دفاع در مقابل کسی صحبت شده که قصد «سرقت و ربودن انسان یا مال او» را دارد، به شرطی که دفاع متوقف به قتل باشد.

واژهٔ «منسوخ» که بالای متن نوشته شده یعنی چه؟

همین متن با عبارت «منسوخ ۱۳۹۲/۲/۱» شروع می‌شود. من نمی‌توانم دربارهٔ معنای آن یا معتبر بودن یا نبودن این ماده اظهارنظر کنم و فقط وجود این عبارت در متن را بازگو می‌کنم.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←