ماده ۷۷۴ مبحث چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

[ماده ۴۶ قانون جرایم رایانه‌ای]- (منسوخ ۱۳۹۳/۷/۸)- در مواردی که اصل داده ها یا سامانه های رایانه ای یا مخابراتی توقیف می‌شود، قاضی موظف است با لحاظ نوع و میزان داده ها و نوع و تعداد سخت افزارها و نرم افزارهای مورد نظر و نقش آنها در جرم ارتکابی، در مهلت متناسب و متعارف نسبت به آنها تعیین تکلیف کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمانی است که «اصل» داده‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، یا خود سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، توقیف می‌شوند. در چنین حالتی قاضی وظیفه دارد دربارهٔ آنها «تعیین تکلیف» کند؛ یعنی روشن کند که با این داده‌ها یا دستگاه‌ها چه باید بشود.

قاضی هنگام تعیین تکلیف، طبق همین متن باید به این موارد توجه کند: نوع و حجم داده‌ها، نوع و تعداد سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای مورد نظر، و نقشی که آنها در جرم ارتکابی داشته‌اند. همچنین باید این تعیین تکلیف در یک مهلت «متناسب و متعارف» انجام شود؛ یعنی زمانی مناسب با همان پرونده، نه خیلی طولانی و نه شتاب‌زده.

نکتهٔ صادقانه: در عنوان همین متنِ داده‌شده، عبارتی دربارهٔ «منسوخ» و یک تاریخ آمده است. من دربارهٔ اینکه این ماده اکنون معتبر است یا نه اظهارنظر نمی‌کنم و فقط محتوای همین متن را توضیح می‌دهم. متن هم ارجاعی به مادهٔ دیگری دارد که محتوای آن را نمی‌دانم و حدس نمی‌زنم.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی به اتهام یک جرم رایانه‌ای تحت تعقیب است و قاضی، رایانهٔ شخصی او را توقیف می‌کند. طبق این متن، قاضی باید با در نظر گرفتن حجم اطلاعات داخل رایانه، مشخصات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آن و نقش رایانه در آن جرم، در یک مهلت مناسب تعیین تکلیف کند که با این دستگاه چه شود.
فرض کنیم در پروندهٔ مریم، داده‌های یک سامانهٔ مخابراتی توقیف شده است. قاضی باید نوع و مقدار این داده‌ها و نقش آنها در جرم را در نظر بگیرد و در زمانی متعارف دربارهٔ آنها تصمیم بگیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر رایانه یا گوشی من توقیف شود، قاضی باید چه کاری انجام دهد؟

طبق این متن، قاضی موظف است دربارهٔ داده‌ها یا سامانهٔ توقیف‌شده تعیین تکلیف کند؛ یعنی مشخص کند با آنها چه باید بشود.

قاضی بر اساس چه چیزهایی تصمیم می‌گیرد و چقدر زمان دارد؟

بر اساس نوع و میزان داده‌ها، نوع و تعداد سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای مورد نظر، و نقش آنها در جرم ارتکابی؛ و این کار باید در مهلت متناسب و متعارف انجام شود.

آیا این ماده توضیح داده که منظور از «تعیین تکلیف» دقیقاً چیست؟

این متن فقط می‌گوید قاضی باید تعیین تکلیف کند، ولی جزئیات و گزینه‌های آن را توضیح نداده است؛ پس در این بخش متن کلی است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←