ماده ۴۶۶ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

عاقله، تنها مکلف به پرداخت دیه خطای محض است، لیکن ضامن اتلاف مالی که به طور خطائی تلف شده است نمی‌باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ گروهی به نام «عاقله» است. عاقله خویشاوندان مرد از طرف پدر هستند که در موارد خاصی به جای خود شخص، دیه می‌پردازند. طبق این ماده، عاقله فقط در یک حالت مسئول پرداخت دیه است: وقتی که جنایت «خطای محض» باشد، یعنی شخص به طور کاملاً ناخواسته و بدون قصد، کشته یا مجروح شود.

اما این ماده یک محدودیت مهم هم دارد: اگر کسی به طور ناخواسته (خطایی) مال و اموال دیگری را از بین ببرد، عاقله مسئول جبران آن نیست. یعنی عاقله فقط برای دیه (خون‌بها) مسئولیت دارد، نه برای خسارت مالی.

این ماده دو تبصره و توضیح دیگر همراه ندارد.

مصادیق واقعی

علی به طور اتفاقی و بدون هیچ قصدی در یک حادثه باعث مرگ مریم می‌شود (خطای محض). در این حالت دیهٔ مریم بر عهدهٔ عاقلهٔ علی است.
علی به طور ناخواسته و تصادفی شیشهٔ خانهٔ مریم را می‌شکند. بر اساس این ماده، عاقلهٔ علی موظف به پرداخت خسارت این شیشه نیست.

سؤالات پرتکرار

عاقله در چه حالتی باید دیه بپردازد؟

طبق این ماده، عاقله فقط در حالت «خطای محض» مکلف به پرداخت دیه است.

اگر کسی به طور ناخواسته مال دیگری را از بین ببرد، عاقله باید خسارت را بدهد؟

نه؛ این ماده صریحاً می‌گوید عاقله ضامن اتلاف مالی که به طور خطایی تلف شده است، نمی‌باشد.

عاقله دقیقاً چه کسانی هستند؟

این ماده فقط وظیفهٔ عاقله را مشخص کرده و توضیحی دربارهٔ اینکه عاقله شامل چه کسانی می‌شود، در متن همین ماده نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←